భారతీయ మూలాల మహిళకు నోబెల్ శాంతి పురస్కారం.. ఎవరీ నవీ పిళ్లై?
అంతర్జాతీయ చట్టాలు, మానవ హక్కుల పరిరక్షణకు చేసిన కృషికి భారతీయ మూలాలున్న దక్షిణాఫ్రికా న్యాయవాది నవనీతమ్‌ ‘నవీ’ పిళ్లైకి నోబెల్ శాంతి పురస్కారం లభించింది.
భారతీయ మూలాలున్న దక్షిణాఫ్రికా న్యాయవాది నవనీతమ్‌ ‘నవీ’ పిళ్లైకి 2026 నోబెల్ శాంతి పురస్కారం లభించింది. అంతర్జాతీయ చట్టాలు, మానవ హక్కుల పరిరక్షణకు చేసిన కృషికి ఈ గౌరవం దక్కింది. యుద్ధ నేరాలు, మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగే నేరాలు, మారణహోమాలకు పాల్పడినవారిని చట్టం ముందు నిలబెట్టడంలో ఆమె చేసిన కృషిని నార్వే నోబెల్ కమిటీ ప్రశంసించింది.
తమిళనాడు నుంచి దక్షిణాఫ్రికాకు వలస
నవనీతమ్‌ పిళ్లై 1942లో దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో ఓ నిరుపేద కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆమె పూర్వీకులు తమిళనాడు నుంచి వలస వెళ్లారు. చక్కెర తోటల్లో పనిచేసేందుకు నవనీతమ్‌ తాత నిర్బంధ కార్మికుడిగా ఆ దేశానికి వెళ్లారు. ఆమె తండ్రి స్థానికంగా బస్సు డ్రైవర్‌గా పనిచేసేవారు. నవనీతమ్‌కు ఏడుగురు తోబుట్టువులు. చిన్నతనంలో ఎన్నో ఆర్థిక కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారు. దానికి తోడు వర్ణ వివక్ష తీవ్రంగా ఉన్న రోజులవి. ఆ సమయంలో అమ్మాయిలు చదువుకోవడం అనేది చాలా పెద్ద విషయం. కానీ, నవనీతమ్‌ తండ్రి ఆమెను ఎంతగానో ప్రోత్సహించారు. చిన్నప్పటి నుంచి లాయర్‌ కావాలనేది ఆమె కల. ఇదే విషయం ఓసారి తన టీచర్‌కు చెప్పారట. అప్పుడు ఆ టీచర్‌ నవ్వి.. ‘‘మీ నాన్న సంపన్నుడా? న్యాయవిద్య చదవాలంటే చాలా డబ్బులు కావాలి’’ అని చెప్పారంటూ నవనీతమ్‌ గతంలో ఓ ఇంటర్వ్యూలో పంచుకున్నారు.
వర్ణవివక్ష అమల్లో ఉన్న సమయంలో పిళ్లై న్యాయవాదిగా తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించారు. వివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన కార్యకర్తలకు, రాజకీయ ఖైదీలకు న్యాయ సహాయం అందించారు. నెల్సన్‌ మండేలా వంటి నాయకుల హక్కుల పరిరక్షణకు కూడా ఆమె కృషి చేశారు.
1995లో దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులైన పిళ్లై, ఆ దేశంలో తొలి నల్లజాతి మహిళా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా చరిత్ర సృష్టించారు.
ఐక్యరాజ్యసమితిలో కీలక బాధ్యతలు
2003 నుంచి 2008 వరకు అంతర్జాతీయ నేర న్యాయస్థానంలో న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు. 2008 నుంచి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.
రువాండా మారణహోమానికి సంబంధించిన కేసుల విచారణలోనూ ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు. లైంగిక హింసను మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరంగా, మారణహోమానికి సంబంధించిన నేరంగా పరిగణించే అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాల అభివృద్ధికి ఆమె కృషి చేశారు.
అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రాధాన్యంపై నోబెల్ కమిటీ
ప్రపంచవ్యాప్తంగా యుద్ధాలు, సంఘర్షణలు పెరుగుతున్న సమయంలో అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిరక్షణ ఎంతో ముఖ్యమని నోబెల్ కమిటీ పేర్కొంది. బలవంతానికి బదులుగా చర్చలు, న్యాయపరమైన మార్గాల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవడానికి అంతర్జాతీయ చట్టాలు పునాదిగా నిలుస్తాయని తెలిపింది.
న్యాయ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం, బాధితులకు న్యాయం అందించడం, యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడినవారిని బాధ్యులుగా నిలబెట్టడం శాంతియుత ప్రపంచ నిర్మాణానికి అవసరమని కమిటీ స్పష్టం చేసింది. ఈ లక్ష్యాల కోసం పిళ్లై చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.
గత ఏడాది, అంటే 2025లో, వెనిజులాలో ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం పోరాడిన ప్రతిపక్ష నాయకురాలు మరియా కొరినా మచాడోకు నోబెల్ శాంతి పురస్కారం లభించింది. ఈ ఏడాది నవీ పిళ్లైకు ఈ గౌరవం దక్కడంతో అంతర్జాతీయ న్యాయం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరోసారి దృష్టి పడింది.
