2035 నాటికి 2.6 బిలియన్ చదరపు అడుగుల ఆసుపత్రి స్థలం అవసరం!

భారత్‌లో ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగం రాబోయే పదేళ్లలో భారీగా విస్తరించే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ఒకవైపు పెరుగుతున్న వైద్య అవసరాలు... మరోవైపు సరిపోని ఆసుపత్రి పడకలు, మౌలిక సదుపాయాలు. ఈ అంతరాన్ని పూడ్చేందుకు 2035 నాటికి దేశానికి అదనంగా 2.6 బిలియన్ చదరపు అడుగుల ఆరోగ్య సంరక్షణ స్థలం అవసరమవుతుందని ప్రాపర్టీ కన్సల్టెన్సీ సంస్థ సీబీఆర్‌ఈ (CBRE) అంచనా వేసింది. దాదాపు 29 లక్షల అదనపు ఆసుపత్రి పడకలు అవసరమవుతాయని తెలిపింది. ఈ పరిస్థితి ఆసుపత్రుల నిర్వహణ సంస్థలు, రియల్ ఎస్టేట్ డెవలపర్లు, పెట్టుబడిదారులకు కొత్త అవకాశాలను తెరుస్తోంది.

భారత్‌లో ఆసుపత్రి పడకల కొరత ఎంత?

ఇండియాస్ ఆల్టర్నేట్ సెక్టార్స్ – పార్ట్ 1’ నివేదిక ప్రకారం... భారత్‌లో ప్రతి వెయ్యి మందికి ప్రస్తుతం సగటున 1.6 ఆసుపత్రి పడకలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ప్రపంచ సగటు 3.3 పడకలుగా ఉంది. ఈ వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించి, ఆసుపత్రి పడకల సామర్థ్యాన్ని ప్రపంచ ప్రమాణాలకు దగ్గర చేయాలంటే భారీగా మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాల్సి ఉంటుంది. 2025 నాటికి దేశంలో ఆరోగ్య సంరక్షణ రియల్ ఎస్టేట్ విస్తీర్ణం సుమారు 210 కోట్ల చదరపు అడుగులుగా అంచనా వేశారు.

ఈ అవసరం కేవలం పెద్ద మల్టీస్పెషాలిటీ ఆసుపత్రుల నిర్మాణానికే పరిమితం కాదు. రోగ నిర్ధారణ కేంద్రాలు, డే-కేర్ శస్త్రచికిత్స కేంద్రాలు, ఔట్‌పేషెంట్ సేవలు, ప్రత్యేక వైద్య కేంద్రాలకూ డిమాండ్ పెరగనుంది. అంటే... వైద్య సేవల విస్తరణతో పాటు వాటికి అవసరమైన భవనాలు, సాంకేతిక సదుపాయాలు, చికిత్సా కేంద్రాల నిర్మాణానికీ ప్రాధాన్యం పెరగనుంది.

సీబీఆర్‌ఈ ఇండియా, దక్షిణాసియా, ఆగ్నేయాసియా, మధ్యప్రాచ్యం, ఆఫ్రికా విభాగాల ఛైర్మన్, సీఈఓ అన్షుమాన్ మ్యాగజైన్ మాట్లాడుతూ... ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో అవకాశాలు కేవలం వైద్య సేవలకు పెరుగుతున్న డిమాండ్ వల్లే ఏర్పడటం లేదని వివరించారు. దేశవ్యాప్తంగా మరింత విస్తృతమైన, అందుబాటులో ఉండే వైద్య మౌలిక సదుపాయాలు అవసరమవుతున్నాయని, అందువల్ల ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగం రియల్ ఎస్టేట్‌లో కీలకమైన పెట్టుబడి విభాగంగా ఎదుగుతోందని తెలిపారు.

పీబీ హెల్త్‌ నుంచి సమీకృత ఆసుపత్రి నెట్‌వర్క్

ఈ నేపథ్యంలో పాలసీబజార్ మాతృసంస్థ పీబీ ఫిన్‌టెక్ మద్దతుతో పీబీ హెల్త్ తన ఆసుపత్రి నెట్‌వర్క్ విస్తరణకు శ్రీకారం చుట్టింది. గురుగ్రామ్‌లోని డీఎల్‌ఎఫ్ ఫేజ్‌-2, ఇఫ్కో చౌక్ ప్రాంతంలో 100 పడకల మల్టీస్పెషాలిటీ ఆసుపత్రిని ప్రారంభించింది. దేశవ్యాప్తంగా సమీకృత ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థను నిర్మించాలన్న సంస్థ ప్రణాళికలో ఇది తొలి ప్రధాన ఆసుపత్రిగా నిలిచింది.

ఆసుపత్రుల విస్తరణ కోసం సొంతంగా కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న ఆసుపత్రులను కొనుగోలు చేయడం, ఫ్రాంచైజీ భాగస్వామ్యాలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి మార్గాలను పీబీ హెల్త్ అనుసరిస్తోంది. నియో హాస్పిటల్, హెల్త్‌టెక్ ప్లాట్‌ఫామ్ ఫిట్టర్‌ఫ్లై కొనుగోళ్ల ఆధారంగా ఢిల్లీ–ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతంలో 200 నుంచి 250 పడకల సామర్థ్యంతో మరిన్ని మల్టీస్పెషాలిటీ ఆసుపత్రులను అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇతర ప్రాంతాల్లో భాగస్వామ్య ఆసుపత్రుల ద్వారా ఫ్రాంచైజీ నెట్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని కూడా యోచిస్తోంది.

గురుగ్రామ్‌లోని కొత్త ఆసుపత్రిలో న్యూరాలజీ, కార్డియాలజీ, ఆర్థోపెడిక్స్, పిల్లల వైద్యం, గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజీ, గైనకాలజీ, యూరాలజీ వంటి విభాగాల్లో సేవలు అందుబాటులో ఉంటాయి. మినిమల్లీ ఇన్వాసివ్, రోబోటిక్ శస్త్రచికిత్సలతో పాటు సీటీ స్కాన్, ఎంఆర్‌ఐ, ఎక్స్‌రే, అల్ట్రాసౌండ్, ప్రయోగశాల పరీక్షల వంటి డయాగ్నస్టిక్ సదుపాయాలు కూడా ఉన్నాయి.

పీబీ హెల్త్ లక్ష్యం ఆసుపత్రిని ఏర్పాటు చేయడంతోనే ఆగిపోవడం లేదు. రోగులు, ఆసుపత్రులు, బీమా సంస్థల మధ్య సాంకేతికత ఆధారిత సమన్వయాన్ని పెంచాలని భావిస్తోంది. వ్యాధులు రాకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం నుంచి దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నిర్వహణ, వైద్య చికిత్స, ఇంటి వద్ద కోలుకునే వరకు రోగి ప్రయాణంలోని వివిధ దశలను ఒకే వ్యవస్థలో అనుసంధానించాలన్నది సంస్థ ప్రణాళిక. అపాయింట్‌మెంట్లు, ఆరోగ్య రికార్డులు, చికిత్స అనంతర ఫాలోఅప్‌ను సులభతరం చేయడంపై దృష్టి సారిస్తోంది.

పీబీ ఫిన్‌టెక్ సహ వ్యవస్థాపకుడు, ఎగ్జిక్యూటివ్ వైస్‌ ఛైర్మన్ అలోక్ బన్సల్ మాట్లాడుతూ... ఆరోగ్య సంరక్షణలో అధిక వ్యయంతో కూడిన మౌలిక సదుపాయాలు, విడివిడిగా సాగే చికిత్సా విధానాలను అధిగమించాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. వైద్య సేవలను సాంకేతికతతో అనుసంధానించడం ద్వారా పారదర్శకత పెంచి, ప్రజలకు ఆరోగ్య సంరక్షణను మరింత సులభతరం చేయాలన్నది తమ లక్ష్యమని వివరించారు.

కొత్త ఆసుపత్రులే కాదు... ప్రత్యామ్నాయ వైద్య కేంద్రాలపైనా దృష్టి

ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో పెట్టుబడులు ఇప్పుడు సంప్రదాయ ఆసుపత్రుల నిర్మాణానికే పరిమితం కావడం లేదు. సీబీఆర్‌ఈ నివేదిక ప్రకారం... పెద్ద ఆసుపత్రులతో పాటు ఒకే వైద్య విభాగానికి పరిమితమైన ప్రత్యేక ఆసుపత్రులు, డే-కేర్ సర్జరీ కేంద్రాలు, ఔట్‌పేషెంట్ సేవల కేంద్రాలపైనా నిర్వాహకులు ఆసక్తి చూపుతున్నారు.

ఇప్పటికే పనిచేస్తున్న ఆసుపత్రులను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా కొత్తగా రంగంలోకి వచ్చే సంస్థలకు భవనాలు, లైసెన్సులు, రోగుల నెట్‌వర్క్‌లు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ముఖ్యంగా నగరాల్లో మొదటి నుంచి ఆసుపత్రిని నిర్మించడానికి అయ్యే ఖర్చు, సమయాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.

ఇదే తరహాలో డయాగ్నస్టిక్ కేంద్రాలు, పునరావాస క్లినిక్‌లు, కంటి ఆసుపత్రులు, ఐవీఎఫ్ కేంద్రాలు, నివారణ ఆరోగ్య కేంద్రాలు, వెల్‌నెస్ సేవలకు కూడా అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి. ఒక పెద్ద ఆసుపత్రికి అవసరమైన భారీ పెట్టుబడులు పెట్టకుండానే, నిర్దిష్ట వైద్య అవసరాలకు అనుగుణంగా చిన్న, ప్రత్యేక కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయవచ్చు.

ఒకే భవనంలో వివిధ వైద్య సేవలందించే సంస్థలకు స్థలం కల్పించే మెడికల్ ఆఫీస్ బిల్డింగ్‌లు కూడా మరో పెట్టుబడి నమూనాగా ఎదగవచ్చు. ఇలాంటి భవనాల్లో డయాగ్నస్టిక్స్, దంత వైద్యం, పునరావాసం, సంతానోత్పత్తి చికిత్సలు, ఇతర వైద్య సేవలు ఒకే చోట అందుబాటులోకి వస్తాయి. దీనివల్ల రోగులకు సౌకర్యం పెరగడంతో పాటు, వేర్వేరు సంస్థలు ఒకే భవనాన్ని పంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

అవసరాలకు అనుగుణంగా ప్రత్యేకంగా నిర్మించే ఆసుపత్రులు, వైద్య కేంద్రాలకూ ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. వైద్య పరికరాలు, సాంకేతికత, నియంత్రణ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా భవనాలను రూపొందించుకోవడం వల్ల ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్థలు తమ వనరులను రోగుల సేవలపై ఎక్కువగా కేంద్రీకరించగలవు.

ఏ రాష్ట్రాల్లో ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగానికి ఎక్కువ అవకాశాలు?

దేశవ్యాప్తంగా ఆసుపత్రి పడకల కొరత ఒకే స్థాయిలో లేదు. వ్యాధుల భారం, అందుబాటులో ఉన్న వైద్య సదుపాయాలను పోల్చి చూసినప్పుడు కొన్ని రాష్ట్రాల్లో అంతరం మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. సీబీఆర్‌ఈ విశ్లేషణ ప్రకారం... ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, జార్ఖండ్ రాష్ట్రాల్లో వ్యాధుల ప్రాబల్యంతో పోలిస్తే ఆసుపత్రి పడకల లభ్యత తక్కువగా ఉంది. ఈ పరిస్థితి ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయి వైద్య సేవల విస్తరణకు అవకాశాలను సూచిస్తోంది.

మరోవైపు కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదుపాయాలు తులనాత్మకంగా మెరుగ్గా ఉన్నాయి. ఈ రాష్ట్రాల్లో ప్రత్యేక వైద్య సేవలు, ఆధునిక చికిత్సా కేంద్రాలు, ఇతర వైద్య వ్యవస్థలను మరింత విస్తరించడానికి అవకాశం ఉందని నివేదిక పేర్కొంటోంది.

టైర్‌-2, టైర్‌-3 నగరాలు కూడా పెట్టుబడిదారులకు ఆకర్షణీయంగా మారుతున్నాయి. పెద్ద భూభాగాలు అందుబాటులో ఉండటం, భూమి ధరలు ప్రధాన నగరాలతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉండటం వంటి అంశాలు ఇందుకు కారణాలు. ప్రత్యేకంగా ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రాజెక్టుల కోసం భవనాలు, క్యాంపస్‌లు నిర్మించేందుకు ఈ నగరాలు అనుకూలంగా ఉండవచ్చు.

సీబీఆర్‌ఈ ఇండియా, మధ్యప్రాచ్యం, ఆఫ్రికా విభాగాల కన్సల్టింగ్, వాల్యుయేషన్ సేవల మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ రామి కౌశల్ అభిప్రాయం ప్రకారం... ప్రస్తుత పరిస్థితులు పెద్ద సమీకృత ఆరోగ్య సంరక్షణ క్యాంపస్‌ల నుంచి మల్టీస్పెషాలిటీ, సింగిల్‌-స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రులు, మెడికల్ ఆఫీస్ భవనాలు, డయాగ్నస్టిక్ కేంద్రాలు, డే-కేర్ సదుపాయాల వరకు విస్తృతమైన అభివృద్ధికి అవకాశాలు కల్పిస్తున్నాయి.

పెట్టుబడులకు అవకాశం...

2035 నాటికి ఏర్పడనున్న ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదుపాయాల అవసరం పెట్టుబడిదారులకు భారీ మార్కెట్‌ను సూచిస్తోంది. అయితే, ఈ అవకాశాలను విజయవంతమైన ప్రాజెక్టులుగా మార్చడం అంత సులభం కాదు. రోగుల నుంచి నిజంగా ఎంత డిమాండ్ ఉంది? వైద్య సేవలు ప్రజలకు అందుబాటు ధరల్లో లభిస్తాయా? సరైన ప్రాంతంలో ఆసుపత్రి లేదా వైద్య కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నారా? నిర్వహణ ఖర్చులను సమర్థంగా నియంత్రించగలరా? వంటి అంశాలే ప్రాజెక్టుల విజయాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.

ఆరోగ్య సంరక్షణ సంస్థలు సొంత ఆసుపత్రుల నిర్మాణం, కొనుగోళ్లు, భాగస్వామ్యాల ద్వారా తమ నెట్‌వర్క్‌లను విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో... రాబోయే దశాబ్దంలో ఈ రంగం మరింత వైవిధ్యభరితంగా మారే అవకాశం ఉంది. పెద్ద ఆసుపత్రులతో పాటు ప్రత్యేక వైద్య కేంద్రాలు, డయాగ్నస్టిక్ సదుపాయాలు, డే-కేర్ యూనిట్లు, సమీకృత ఆరోగ్య సంరక్షణ నెట్‌వర్క్‌లు కూడా ఈ విస్తరణలో కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి.