యూపీలో ఎస్‌ఐఆర్‌పై విపక్షాల పోరాటం ఎక్కడ?
వచ్చే ఏడాది యూపీ అసెంబ్లీకి జరగనున్న ఎన్నికలు
ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఓటర్ల జాబితా నుంచి దాదాపు రెండు కోట్ల మంది పేర్లు తొలగిపోవడం రాజకీయంగా కీలక చర్చకు దారితీసింది. ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న వేళ, ఈ అంశంపై ప్రజల్లో ఉన్న ఆందోళనను తమకు అనుకూలంగా మార్చుకునే అవకాశం ప్రతిపక్షాలకు ఉంది. అయినప్పటికీ, అధికార బీజేపీపై ఒత్తిడి పెంచే స్థాయిలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉద్యమాన్ని నిర్మించడంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ, కాంగ్రెస్‌ వెనుకబడుతున్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
ఈ ఏడాది ఏప్రిల్‌లో విడుదలైన తుది ఓటరు జాబితాలో ఉత్తరప్రదేశ్‌కు చెందిన దాదాపు రెండు కోట్ల మంది పేర్లు తొలగిపోయాయి. రాష్ట్రంలో ఉద్యోగాల కొరత, పరీక్షా పేపర్ల లీకులు, పెరుగుతున్న ధరలు కూడా ప్రజల్లో అసంతృప్తికి కారణమవుతున్నాయి. ఈ సమస్యలన్నింటినీ కలిపి ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజా ఉద్యమాన్ని నిర్మించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రతిపక్షాల ప్రయత్నాలు పరిమితంగానే కనిపిస్తున్నాయి.
ఢిల్లీలో కాంగ్రెస్‌ నేత రాహుల్‌ గాంధీతో పాటు ఇండియా కూటమి నాయకులు ఎస్‌ఐఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేపడుతున్నారు. సమాజ్‌వాదీ పార్టీ అధినేత అఖిలేశ్‌ యాదవ్‌ కూడా ఈ ఆందోళనల్లో పాల్గొన్నారు. అయితే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో మాత్రం ఈ అంశంపై పెద్ద ఎత్తున ప్రజలను సమీకరించే కార్యక్రమాలు కనిపించడం లేదని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
అక్టోబర్‌ మొదటి వారంలో సమాజ్‌వాదీ పార్టీ ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షణ వారోత్సవాలను నిర్వహించింది. ఓటు హక్కును కాపాడాలనే నినాదంతో ప్రచార కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. ఢిల్లీలో నిరసనల సందర్భంగా తమ సీనియర్‌ నాయకుల పట్ల దురుసుగా వ్యవహరించారనే ఆరోపణలతో కాంగ్రెస్‌ బ్లాక్‌ డే పాటించింది. ప్రయాగ్‌రాజ్‌, వారణాసి వంటి ప్రాంతాల్లో స్థానిక నాయకులు, పౌర సంఘాలు కూడా ఎస్‌ఐఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆందోళనలు నిర్వహించాయి.
గత ఏడాది డిసెంబర్‌ నుంచే ఎస్‌ఐఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు చేపడుతున్నామని సమాజ్‌వాదీ పార్టీ రాష్ట్ర అధికార ప్రతినిధి అభిషేక్‌ బజ్‌పాయ్‌ తెలిపారు. కాంగ్రెస్‌ కూడా ఈ అంశంపై నిరంతరం పోరాడుతున్నామని చెబుతోంది. అయితే రెండు పార్టీలు జాతీయ స్థాయిలో కలిసి పనిచేస్తున్నప్పటికీ, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఉమ్మడి కార్యాచరణ లేకపోవడం విమర్శలకు తావిస్తోంది.
లక్నోకు చెందిన సామాజిక కార్యకర్త అరుంధతి ధురు అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రతిపక్షాల కార్యక్రమాలు పరిమిత నిరసనలు, ప్రచారాలకే పరిమితమవుతున్నాయి. ప్రజల్లోని అసంతృప్తిని విస్తృత ఉద్యమంగా మార్చేందుకు అవసరమైన క్షేత్రస్థాయి ప్రయత్నాలు కనిపించడం లేదని ఆమె పేర్కొన్నారు.
ఇదే సమయంలో వామపక్షాలు, విద్యార్థి సంఘాలు కూడా ఎస్‌ఐఆర్‌కు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. అయితే సంస్థాగత బలం, ఆర్థిక వనరులు పరిమితంగా ఉండటంతో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలను సమీకరించడం కష్టమవుతోందని సీపీఐ(ఎంఎల్‌) లిబరేషన్‌ లక్నో జిల్లా కార్యదర్శి రమేశ్‌ సింగ్‌ సెంగర్‌ తెలిపారు.
సోమవారం ఆయన నేతృత్వంలోని ప్రతినిధి బృందం లక్నోలో ర్యాలీ నిర్వహించింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్‌ కుమార్‌ రాజీనామా చేయాలని, ఎస్‌ఐఆర్‌ను రద్దు చేయాలని కోరుతూ రాష్ట్రపతికి వినతిపత్రం సమర్పించింది. చిన్న పార్టీలు నిరసనలు చేపడుతున్నప్పటికీ, సమాజ్‌వాదీ పార్టీ వంటి పెద్ద పార్టీలు మరింత చొరవ తీసుకోవాలని ఆల్‌ ఇండియా పీపుల్స్‌ ఫ్రంట్‌ జాతీయ అధ్యక్షుడు ఎస్‌.ఆర్‌. దారాపురి అభిప్రాయపడ్డారు.
అయితే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో నిరసనలు పరిమితంగా ఉండటానికి ప్రభుత్వ చర్యలపై ప్రజల్లో ఉన్న భయం కూడా కారణమని పౌరహక్కుల కార్యకర్తలు చెబుతున్నారు. యోగి ఆదిత్యనాథ్‌ ప్రభుత్వ హయాంలో నిరసనకారులపై అరెస్టులు, ఆస్తుల జప్తు, బుల్డోజర్‌ చర్యలు వంటి పరిణామాలు ఆందోళనలను పెంచాయని వారు పేర్కొంటున్నారు.
2019 డిసెంబర్‌లో పౌరసత్వ సవరణ చట్టం, జాతీయ పౌర పట్టికకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనల సందర్భంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కఠిన చర్యలు తీసుకున్నారు. ఆ ఆందోళనల్లో 22 మంది మరణించినట్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తెలిపింది. వందలాది మందిని అరెస్టు చేయగా, వేలాది మందిని ముందస్తు నిర్బంధంలోకి తీసుకున్నారు. ప్రభుత్వ ఆస్తులకు నష్టం కలిగించారనే ఆరోపణలపై కొందరికి పరిహారం చెల్లించాలని కూడా ఆదేశించారు. లక్నోలో 28 మందికి రూ.64 లక్షలకు పైగా పరిహారం చెల్లించాలని ఆదేశించగా, వారి పేర్లు, ఫొటోలు, చిరునామాలను బహిరంగంగా ప్రదర్శించడంపై అలహాబాద్‌ హైకోర్టు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది.
ఇలాంటి పరిణామాల వల్ల నిరసనల్లో పాల్గొంటే వ్యక్తిగతంగా, ఆర్థికంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందనే భయం ప్రజల్లో పెరిగిందని దారాపురి పేర్కొన్నారు. గృహ నిర్బంధం వంటి చర్యలు కూడా నిరసనలకు ఆటంకంగా మారుతున్నాయని ఆయన ఆరోపించారు.
మరోవైపు, ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్లు తొలగించిన ఘటనలను నమోదు చేయడంతో పాటు, బాధితులకు తిరిగి తమ పేర్లను చేర్చుకునేందుకు కొందరు పౌరహక్కుల కార్యకర్తలు సహాయం చేస్తున్నారు. అయితే ప్రభుత్వ చర్యలకు గురవుతామనే భయంతో ఈ పనులను బహిరంగంగా కాకుండా రహస్యంగా కొనసాగిస్తున్నామని లక్నోకు చెందిన కార్యకర్త దీపక్‌ కబీర్‌ తెలిపారు.
మొత్తానికి, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఎస్‌ఐఆర్‌పై ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ, వాటిని విస్తృత ప్రజా ఉద్యమంగా మార్చడంలో ప్రతిపక్షాలకు సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. ఓటర్ల సమస్యలను ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం, క్షేత్రస్థాయిలో సమన్వయంతో పనిచేయడం ఈ పార్టీలకు కీలకంగా మారింది. రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఈ అంశంపై ప్రతిపక్షాలు ఎలాంటి వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తాయన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
