సియాంగ్ డ్యామ్ వద్దంటూ అరుణాచల్ ప్రదేశ్ లో ఆందోళనలు

సియాంగ్ అప్పర్ మల్టీపర్పస్ ప్రాజెక్టు కోసం ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రాథమిక సర్వేలే ఈ వివాదానికి ప్రధాన కారణం. ఈ సర్వేలను వ్యతిరేకిస్తున్న స్థానిక సంఘాలు అక్టోబర్ 23న సియాంగ్, అప్పర్ సియాంగ్, ఈస్ట్ సియాంగ్ జిల్లాల్లో 12 గంటల బంద్‌కు పిలుపునిచ్చాయి. పగటిపూట పరిస్థితులు చాలావరకు ప్రశాంతంగా ఉన్నప్పటికీ, రాత్రి వేళల్లో పరిస్థితి అదుపుతప్పింది. అక్టోబర్ 24 తెల్లవారుజామున 3.30 గంటల వరకు హింసాత్మక ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి.

ఈ సందర్భంగా మాజీ కేంద్ర మంత్రి, ప్రస్తుత బీజేపీ ఎమ్మెల్యే నినోంగ్ ఎరింగ్ నివాసంపై దాడి జరిగింది. స్థానిక ఎమ్మెల్యే ఓని పాన్యాంగ్, రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షుడు కలింగ్ మోయోంగ్ ఇళ్లను కూడా ఆందోళనకారులు లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు సమాచారం. ఈ ఘటనల్లో దోపిడీలు, చోరీలు జరిగినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఆందోళనలను కవర్ చేస్తున్న ఓ జర్నలిస్టు కూడా గాయపడ్డారు.

అయితే, ఈ హింసాత్మక ఘటనలకు ముందు నుంచే ప్రాజెక్టుపై స్థానికుల ఆగ్రహం వ్యక్తమవుతోంది. అక్టోబర్ 23న గేకు సమీపంలోని డిటే-డైమ్ ప్రాంతంలో నిరసనకారులకు, పోలీసులకు మధ్య ఘర్షణలు జరిగాయి. ఆందోళనకారులను చెదరగొట్టేందుకు పోలీసులు టియర్ గ్యాస్ ప్రయోగించారు. ఈ ఘటనలో కనీసం నలుగురు మహిళలు గాయపడినట్లు సమాచారం. నిషేధాజ్ఞలను ఉల్లంఘించి కొందరు నిరసనకారులు బారికేడ్లను ధ్వంసం చేసేందుకు ప్రయత్నించారని పోలీసులు ఆరోపించారు.

సియాంగ్ జిల్లా ఎస్పీ కామ్దామ్ సికోమ్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. గెకు, కొమ్కార్ ప్రాంతాలకు చెందిన సుమారు 150 నుంచి 200 మంది ఆందోళనకారులు ఉదయం ఏడు గంటల సమయంలో డిటే డిమో వద్దకు చేరుకున్నారు. కత్తులు, లాఠీలు, వడిసెలతో సియాంగ్ జిల్లాలోకి ప్రవేశించేందుకు ప్రయత్నించారని పోలీసులు ఆరోపించారు. పోలీసులపై రాళ్లు రువ్వడం, బారికేడ్లను ధ్వంసం చేసేందుకు ప్రయత్నించడంతో మేజిస్ట్రేట్ సమక్షంలో కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి వచ్చిందని ఎస్పీ పేర్కొన్నారు.

మరోవైపు, నిరసనకారులను విడుదల చేయాలని, సెంట్రల్ ఆర్మ్‌డ్ పోలీస్ ఫోర్స్ సిబ్బందిని ఉపసంహరించాలని స్థానిక సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. సర్వే పనులను తక్షణమే నిలిపివేయడంతో పాటు, ఉద్యమానికి సంబంధించి నమోదైన కేసులను ఉపసంహరించాలని కోరుతున్నాయి. సస్పెండ్ చేసిన గ్రామ పెద్దలను తిరిగి విధుల్లోకి తీసుకోవాలని కూడా డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.

అసలు ఈ ప్రాజెక్టుపై ఇంతటి వ్యతిరేకత ఎందుకు?

బ్రహ్మపుత్ర నదికి ప్రధాన ఉపనది అయిన సియాంగ్ నదిపై సుమారు 11 వేల మెగావాట్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే భారీ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టును నిర్మించాలన్నది ప్రభుత్వ ప్రణాళిక. దీనికోసం పెద్ద మొత్తంలో నీటిని నిల్వ చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల తమ పూర్వీకుల భూములు ముంపునకు గురవుతాయని, ప్రజలు నివాస ప్రాంతాలను కోల్పోవాల్సి వస్తుందని స్థానిక ఆదివాసీ సంఘాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

ప్రాజెక్టు కారణంగా పర్యావరణానికి నష్టం వాటిల్లడంతో పాటు, సంప్రదాయ జీవనోపాధి, స్థానిక సంస్కృతి దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని వారు చెబుతున్నారు. భూకంపాల ముప్పు ఉన్న హిమాలయ ప్రాంతంలో భారీ జలాశయాన్ని నిర్మించడం వల్ల వరదలు, పర్యావరణ సమస్యలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ప్రశ్నిస్తున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల దాదాపు లక్ష నుంచి లక్షన్నర మంది గిరిజనులు నిరాశ్రయులయ్యే అవకాశం ఉందని కొన్ని అంచనాలు చెబుతున్నప్పటికీ, దీనికి సంబంధించి ప్రత్యక్ష గణాంకాలు ఇంకా అందుబాటులోకి రాలేదు.

మరోవైపు ప్రభుత్వం చెబుతున్నదేంటి?

చైనాలో సియాంగ్ నదికి ఎగువ ప్రాంతంలో భారీ డ్యామ్ నిర్మాణం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో, అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఈ ప్రాజెక్టు వ్యూహాత్మకంగా కీలకమని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. నీటి నిల్వ, వరద నియంత్రణ, జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి, దేశ నీటి భద్రతకు ఈ ప్రాజెక్టు ఉపయోగపడుతుందని వివరిస్తోంది.

ప్రస్తుతం చేపడుతున్నవి ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి తుది అనుమతులు కాదని, సాంకేతికంగా, పర్యావరణపరంగా ప్రాజెక్టు సాధ్యాసాధ్యాలను అంచనా వేసేందుకు నిర్వహిస్తున్న ప్రాథమిక సర్వేలు మాత్రమేనని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్యమంత్రి పెమా ఖండూ హింసాత్మక ఘటనలపై విచారం వ్యక్తం చేస్తూ, ప్రజలు శాంతిని పాటించాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ప్రజాస్వామ్యంలో నిరసన తెలిపే హక్కు ఉన్నప్పటికీ, అది చట్ట పరిధిలోనే ఉండాలని పేర్కొన్నారు. ప్రాజెక్టుపై స్థానిక సంఘాలు, ప్రజాప్రతినిధులతో చర్చించేందుకు ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని, ప్రజల ఆమోదానికి ప్రాధాన్యం ఉంటుందని తెలిపారు.

ఇదే సమయంలో మిషన్ అరుణాచల్ సంస్థ కూడా వివాదాన్ని చర్చల ద్వారా పరిష్కరించాలని సూచించింది. చైనా చేపడుతున్న జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల నేపథ్యంలో సియాంగ్ ప్రాజెక్టును పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంటూనే, స్థానిక ప్రజల అభ్యంతరాలను సంప్రదింపుల ద్వారా పరిష్కరించాలని కోరింది.

మొత్తంగా, సియాంగ్ మెగా డ్యామ్ వివాదం ఇప్పుడు అభివృద్ధి, జాతీయ నీటి భద్రతతో పాటు స్థానిక ప్రజల హక్కులు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు సంబంధించిన కీలక అంశంగా మారింది. ఒకవైపు ప్రాజెక్టు వ్యూహాత్మక అవసరాలను ప్రభుత్వం ప్రస్తావిస్తుండగా, మరోవైపు తమ భూములు, జీవనోపాధికి నష్టం కలగకూడదని స్థానికులు పట్టుబడుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో హింసకు తావులేకుండా చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించడం, ప్రజల అభ్యంతరాలపై స్పష్టత ఇవ్వడం ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.