చంద్రబాబు వ్యాఖ్యలు రాయలసీమ వాసుల్లో నమ్మకాన్ని కలిగిస్తాయా?
ఒక రాజధాని... మూడు ప్రాంతాల అభివృద్ధి! రాయలసీమ వాసుల కళ్లలో కనిపిస్తున్న ఆనందం. సీఎం వ్యాఖ్యలపై రాజకీయ విశ్లేషకుల్లో చర్చ.
అమరావతికి చట్టబద్ధత కల్పించే బిల్లు పార్లమెంటులో ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం పొందిన సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు చేసిన వ్యాఖ్యలు రాజకీయ విశ్లేషకుల్లో కొత్త చర్చకు దారి తీశాయి. “రాయలసీమ వాసుల కళ్లలో కనిపిస్తున్న ఆనందం” అని అనడం వెనుక ఉన్న ఆలోచన ఏమిటి? ఇది కేవలం భావోద్వేగపరమైన వాక్యం కాదు. ఇది రాజకీయ సంకేతం. రాయలసీమ ప్రజలు గతంలో జగన్ పాలనలో ‘జ్యుడీషియల్ క్యాపిటల్’ ఆశలతో ఉన్నారు. ఇప్పుడు అమరావతి ఒక్కటే రాజధానిగా స్థిరపడినా, తమ ప్రాంతం అభివృద్ధి జరుగుతుందనే నమ్మకం కలిగించడమే లక్ష్యం. ఇది రాష్ట్రంలోని ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించి, అన్ని వర్గాలను ఒకే కుటుంబంగా చూపించే ‘ఇన్క్లూసివ్ డెవలప్మెంట్’ సందేశం.
మూడు ప్రాంతాలపై చంద్రబాబు ఆలోచన...
చంద్రబాబు ప్రకటించిన మూడు ప్రాంతాల అభివృద్ధి ఆలోచన కూడా ఇదే దిశలో ఉంది. విశాఖ కేంద్రంగా తూర్పు గోదావరి వరకు, అమరావతి కేంద్రంగా ప్రకాశం వరకు, తిరుపతి కేంద్రంగా రాయలసీమ జిల్లాలు. ఇది 2025 నవంబర్లోనే ప్రకటించిన ‘ఎకానమిక్ రీజియన్స్’ ప్రణాళిక. ఇక్కడ రాజధాని ఒక్కటే అమరావతి. మిగిలినవి ఆర్థిక, పారిశ్రామిక, పర్యాటక, పోర్ట్ ఆధారిత అభివృద్ధి కేంద్రాలు. ఇది ప్రాంతీయ సమతుల్యతను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఒక్క ప్రాంతం మీద ఆధారపడకుండా, మూడు ‘గ్రోత్ ఇంజన్లు’ సృష్టించడం ద్వారా రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థను వేగవంతం చేయాలన్నది ఆలోచన.
ఇక జగన్ మోహన్ రెడ్డి 2019లో ప్రవేశపెట్టిన మూడు రాజధానుల ఆలోచనతో పోలిస్తే తేడా స్పష్టం. జగన్ మోడల్లో రాజధాని విధులను విభజించారు. విశాఖ ఎగ్జిక్యూటివ్ క్యాపిటల్, అమరావతి లెజిస్లేటివ్ క్యాపిటల్, కర్నూలు జ్యుడీషియల్ క్యాపిటల్. ఇది ‘అధికార వికేంద్రీకరణ’ పేరుతో వచ్చినప్పటికీ, వాస్తవంలో అమరావతి ప్రాజెక్టును స్తంభింపజేసి, రైతుల భూములు, ఇన్వెస్ట్మెంట్లు, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పనులు దెబ్బతిన్నాయని విమర్శలు ఎదురయ్యాయి. ఇది రాజకీయంగా తెలుగుదేశం పార్టీ ‘అమరావతి డ్రీమ్’ను బలహీనపరచడానికి చేసిన చర్యగా చూశారు.
చంద్రబాబు మోడల్ మాత్రం రాజధానిని ఒక్కటిగా ఉంచి, ఆర్థిక అభివృద్ధిని మాత్రం మూడు ప్రాంతాలకు విస్తరించడం. ఇది ‘ఒక రాజధాని, మూడు ఎకానమిక్ హబ్స్’ అని చెప్పవచ్చు. జగన్ ఆలోచన గవర్నెన్స్ వికేంద్రీకరణపై దృష్టి సారించగా, చంద్రబాబు ఆలోచన ఎకానమిక్ డీసెంట్రలైజేషన్పై దృష్టి సారించింది. రెండూ ప్రాంతీయ సమతుల్యతను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నా, ఒకటి రాజధాని స్థితిని మార్చేది, రెండోది రాజధానిని బలపరచుకుంటూ ఆర్థిక వృద్ధిని విస్తరించేది.
జగన్ ఆలోచన మారిందా?
ఇక మధ్యలో ‘మావిగన్’ (మచిలీపట్నం-విజయవాడ-గుంటూరు) ఆలోచన ఎందుకు వచ్చిందనేది చర్చకు దారితీసింది. ఇది జగన్ ‘ప్లాన్ బి’. అమరావతి బిల్లు పార్లమెంటులో పాస్ కావడంతో జగన్ తన మూడు రాజధానుల ఆలోచనను కొంత మార్చి, తీరుతెన్నులు మార్చుకున్నారు. మచిలీపట్నం నుంచి గుంటూరు వరకు 110 కి.మీ. కారిడార్ను ‘క్యాపిటల్ ఏరియా’గా ప్రకటించి, దానికి ‘మావిగన్’ పేరు పెట్టాలని సూచించారు. ఇది అమరావతి ఫోకస్ను కొంత విస్తరించి, తీర ప్రాంతాలను (ముఖ్యంగా తనకు బలమైన ప్రాంతాలు) కలుపుతూ కొత్త ఆకర్షణ సృష్టించడం. ఖర్చు తక్కువ, జనాభా ఎక్కువ, వేగవంతమైన అభివృద్ధి సాధ్యమని వాదించారు. ఇది రాజకీయంగా అమరావతి బిల్లుకు ‘కౌంటర్ న్యారేటివ్’గా వచ్చింది. ఒకవైపు అమరావతిని వ్యతిరేకిస్తూనే మరోవైపు తనదైన ‘విజన్’తో ప్రజల ముందుకు వచ్చారు.
మొత్తం మీద...
చంద్రబాబు ఆలోచనలో అమరావతి ‘హార్ట్ ఆఫ్ ఏపీ’గా మిగిలి, మూడు రీజియన్స్ ద్వారా రాష్ట్రం మొత్తం వృద్ధి చెందాలని ఉంది. జగన్ ఆలోచనలు మాత్రం రాజధాని విభజన నుంచి ‘మావిగన్’ వంటి కొత్త కారిడార్ ఆలోచనల వరకు మారుతూ ఉన్నాయి. రెండు వైఖరుల వెనుకా ప్రాంతీయ సమతుల్యత ఉన్నప్పటికీ, ఒకటి రాజధాని స్థిరత్వం మీద, మరొకటి వికేంద్రీకరణ మీద ఆధారపడి ఉన్నాయి. ఇది రాజకీయ ఎత్తుగడల మధ్య జరుగుతున్న ఆలోచనల పోటీ. ప్రజలు చూడాల్సింది ఏది వాస్తవ అభివృద్ధిని తీసుకువస్తుందో అనేది మాత్రమే. అమరావతి ఇప్పుడు చట్టబద్ధమైంది... మిగిలింది అమలు మాత్రమే!
