అమరావతిలో ఈ భూములపై ఎందుకు నిర్ణయం ప్రకటించలేదు?

కేటగిరీ-4 అంటే ఏమిటి?

అమరావతి భూ సమీకరణ నిబంధనల్లో అసైన్డ్, ప్రభుత్వ భూములను కేటగిరీలుగా విడదీశారు. 1954కు ముందు అసైన్ చేసినవి, ఆ తర్వాత అసైన్ చేసినవి, మాజీ సైనికులు–స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు–రాజకీయ బాధితుల భూములు వేర్వేరు ప్యాకేజీల్లో ఉంటాయి. కేటగిరీ-4 సాధారణంగా అభ్యంతరం లేని ప్రభుత్వ భూములు, శివాయి జమా భూములపై సాగు చేస్తున్న వారికి వర్తిస్తుంది. పట్టా లేదు. సాగు, కౌలు హక్కు మాత్రమే ఉంది.

పట్టా మెట్ట భూమికి ఎకరానికి 1,000 గజాల నివాసం, 250 గజాల కమర్షియల్ ప్లాట్ వస్తుంది. జరీబుకు కమర్షియల్ 450 గజాలు. కేటగిరీ-4కు ఇంత రాదు. చిన్న ప్యాకేజీ, చాలా సందర్భాల్లో కౌలు కూడా వర్తించదు. 2025 నిబంధనల ప్రకారం కౌలు పట్టా భూములు, 1954కు ముందు–తర్వాత అసైన్ చేసినవి, మాజీ సైనికులు, రాజకీయ బాధితులు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల భూములకే. మిగతా కేటగిరీలకు కౌలు లేదు.

ఎండోమెంట్ భూములు ఎందుకు వేరు?

ఇవి దేవాలయాల, దేవాదాయశాఖ భూములు. సాగు చేసేవాడు కౌలుదారు లేదా ఆక్రమణదారు. యాజమాన్యం దేవుని పేరిట ఎండోమెంట్స్ దగ్గర ఉంటుంది. ల్యాండ్ పూలింగ్‌లో భూమి ఇచ్చేది యజమాని. ఎండోమెంట్ భూమిని రైతు పేరుతో సమీకరించలేం. దేవాదాయశాఖ అనుమతి, ప్రత్యామ్నాయ భూమి లేదా లీజు నిర్ణయం లేకుండా రిటర్నబుల్ ప్లాట్ ఇవ్వడం చట్టపరంగా ఇబ్బంది. రాజధాని మాస్టర్ ప్లాన్, రోడ్లు, లేఅవుట్లలో ఈ భూములు చిక్కుకుపోతే పనులు ఆగుతాయి.

ఇప్పుడు చర్చ ఎందుకు?

రెండో విడత ల్యాండ్ పూలింగ్ నడుస్తోంది. ఏడు గ్రామాల్లో 16,666 ఎకరాలు నోటిఫై అయ్యాయి. ఎండ్రాయి, కార్లపూడి–లేమల్లె పరిధిలో అసైన్డ్ భూములు కూడా ఉన్నాయి. అక్టోబర్ 7న పురపాలక శాఖ మంత్రి పొంగూరు నారాయణ సీఆర్డీఏ అధికారులు, స్పెషల్ డిప్యూటీ కలెక్టర్లతో సమీకరణ సమీక్ష చేశారు. నోటిఫై అయిన భూముల్లో ఇంకా ఎంత తీసుకోవాలి, రోడ్లు–నిర్మాణాలకు ఎంత కావాలి అని అడిగారు. అందులో కేటగిరీ-4, ఎండోమెంట్ భూములు నిర్ణయం లేకుండా ముందుకు సాగవు. అందుకే ఈ రెండూ సీఎం దగ్గరకు వెళ్తున్నాయి.

తేలాల్సింది మూడు. కేటగిరీ-4 సాగుదారునికి ఎంత ప్లాట్, కౌలు ఇవ్వాలా? ఎండోమెంట్ భూమిని సమీకరించాలా, లేక మినహాయించాలా? మినహాయిస్తే రోడ్డు, లేఅవుట్ ఎలా మారుతుంది? ఇవి రైతు ప్యాకేజీ నిర్ణయాలు. సీఆర్డీఏ స్థాయిలో కాదు, ప్రభుత్వ స్థాయిలో తేలాలి.