టెక్నాలజీ ఆయుధంగా పిడుగుపాటు మరణాలకు అడ్డుకట్ట

ఏపీఎస్‌డీఎంఏ కార్యాలయంలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్ర విపత్తుల నిర్వహణ సంస్థ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ ప్రఖర్ జైన్, ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సి డిప్యూటీ డైరెక్టర్ డా. అపర్ణ ఎంవోయూ పై సంతకాలు చేశారు. “పిడుగుపాటు సంబంధిత ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాన్ని తగ్గించడం, కమ్యూనిటీల సంసిద్ధతను పెంచడం, ప్రతిస్పందన యంత్రాంగాలను బలోపేతం చేయడం ఈ ఒప్పందం లక్ష్యం” అని ప్రఖర్ జైన్ వివరించారు.

2025లో 86 మరణాలు

గత సంవత్సరం ఏపీలో పిడుగు, ఉరుముల వల్ల మాత్రమే 86 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇది 2024తో పోలిస్తే 62 శాతం పెరిగిన సంఖ్య. శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, తిరుపతి, గుంటూరు, కర్నూలు జిల్లాలు అత్యధిక మరణాలు నమోదు చేశాయి. ఈ సంవత్సరం ఏప్రిల్ మొదటి వారంలోనే ప్రకాశం, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాల్లో ఏడుగురు మృతి చెందారు. రైతులు, పశువుల కాపరులు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బయట పని చేసేవారు అత్యధికంగా బాధితులు. ఈ నేపథ్యంలో సాటిలైట్ ఆధారిత టెక్నాలజీ సహాయంతో హాట్‌స్పాట్లు గుర్తించి, ప్రమాదాన్ని అంచనా వేసి, ఆచరణ సాధ్యమైన నివారణ వ్యూహాలు రూపొందించడం కీలకం అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఈ ఒప్పందం ఎలా పని చేస్తుంది?

ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సి సాటిలైట్ డేటా ద్వారా పిడుగులు ఎక్కువగా పడే ప్రాంతాలను ఖచ్చితంగా మ్యాప్ చేస్తుంది. దీని ఆధారంగా ముందస్తు హెచ్చరికలు ఇవ్వడం, స్థానిక స్థాయిలో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం, ప్రభావిత ప్రాంతాలకు ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. ఇప్పటికే ఏపీఎస్‌డీఎంఏ ‘లైట్నింగ్’ యాప్, హెచ్చరికల ద్వారా కొంతవరకు సహాయపడుతోంది. కానీ ఇప్పుడు ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సి సాంకేతికతతో ఇది మరింత ఖచ్చితమైన, సమగ్ర వ్యవస్థగా మారనుంది.

టెక్‌తో కమ్యూనిటీ భద్రత

ప్రభుత్వం గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా పిడుగు మరణాలను తగ్గించడానికి చర్యలు తీసుకుంటోంది. 2018లో 137 మరణాలు నుంచి క్రమంగా తగ్గుతున్నా, 2025లో మళ్లీ పెరిగిన ధోరణి ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇండియాలోనే పిడుగు అత్యంత ప్రమాదకరమైన విపత్తుల్లో ఒకటిగా మారింది (2002-2022 మధ్య 50 వేలకు పైగా మరణాలు). రాష్ట్రంలో గ్రామీణులు ఇంకా సాంప్రదాయికంగా వ్యవహరిస్తున్నందున హెచ్చరికలు చేరవు, ఆశ్రయం నెరవేరదు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా కేవలం హెచ్చరికలు మాత్రమే కాకుండా, స్థానిక సమస్యలకు స్థానిక పరిష్కారాలు రూపొందించవచ్చు.

నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ టెక్నాలజీ సమగ్రంగా అమలు చేస్తే మరణాలు 30-50 శాతం తగ్గవచ్చు. అయితే ఒప్పందం కాగితాలపైనే మిగులకుండా గ్రామ స్థాయి శిక్షణ, పాఠశాలల్లో అవగాహన, పశువుల ఆశ్రయాలు, మెరుగైన లైట్నింగ్ అరెస్టర్లు ఇవన్నీ కలిపి అమలు చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.

ముఖ్యమంత్రి ఆదేశాల మేరకు తీసుకున్న ఈ చర్య రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణలో ఒక మైలురాయి. ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సి సాంకేతికత, ఏపీఎస్‌డీఎంఏ యంత్రాంగం కలిసి పని చేస్తే, గ్రామీణ ఆంధ్రప్రదేశ్ పిడుగు భయం నుంచి ఒక అడుగు ముందుకు వెళ్లవచ్చు. కాగితపు ఒప్పందాలు కాకుండా, భూమి మీద నిజమైన భద్రతను అందించడం ఇప్పుడు కీలకం!