
కడపలో పుట్టి అమెరికా కు చేరిన షిర్డీ సాయి ట్రాన్స్ఫార్మర్లు..
ఏపీలో మాత్రం తీవ్ర వివాదం
కడప జిల్లా పారిశ్రామిక ప్రాంతంలో పుట్టిన షిర్డీ సాయి ఎలక్ట్రికల్స్ లిమిటెడ్ (SSEL) ట్రాన్స్ఫార్మర్లు ఇప్పుడు అమెరికా విద్యుత్ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి. కంపెనీ ప్రకారం ఇప్పటికే 38 దేశాలకు ఎగుమతులు జరిగాయి. ఇటీవల ప్రయాగ్రాజ్లోని నైనీ ప్లాంట్లో తయారైన 175 ఎంవీఏ, 345 కేవీ ఎక్స్ట్రా హై వోల్టేజ్ పవర్ ట్రాన్స్ఫార్మర్ను అమెరికాకు పంపినట్లు సంస్థ ప్రకటించింది. ఇది భారత్ నుంచి ఆ తరగతి ట్రాన్స్ఫార్మర్ తొలి ఎగుమతిగా కంపెనీ చెబుతోంది. ఇంతకు ముందు ప్యాడ్-మౌంట్ ట్రాన్స్ఫార్మర్లు వర్జీనియాలోని ట్రౌట్విల్లేకు రవాణా అయినట్లు యూఎస్ కస్టమ్స్ రికార్డులు చూపుతున్నాయి.
కంపెనీ చెబుతున్న ప్రకారం కడప ప్లాంట్ ఆసియాలోనే అతిపెద్ద అమార్ఫస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ట్రాన్స్ఫార్మర్ల తయారీ కేంద్రం. హిటాచి మెటల్స్/మెట్గ్లాస్ సాంకేతికతతో శక్తి సామర్థ్యం గల కోర్లు వాడుతున్నామని, ఎన్ఏబీఎల్ ల్యాబ్లు, ఐఎస్ఓ ప్రమాణాలు ఉన్నాయని చెబుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆరు లక్షలకు పైగా ట్రాన్స్ఫార్మర్లు అమర్చినట్లు కంపెనీ తెలిపింది.
షిరిడీ సాయి కంపెనీ ఎవరిది?
1994లో కడపలో ట్రాన్స్ఫార్మర్ రిపేర్ యూనిట్గా ప్రారంభమైన ఈ సంస్థను ఎన్. విశ్వేశ్వరరెడ్డి (నర్రెడ్డి విశ్వేశ్వరరెడ్డి) స్థాపించారు. ప్రస్తుతం ఆయనే చైర్మన్, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్. కుమారుడు ఎన్. వంశీరెడ్డి హోల్టైమ్ డైరెక్టర్. కడపతో పాటు చెన్నైలో ఇండో-టెక్, ఉత్తరప్రదేశ్లోని నైనీ (జీఈ టీఅండ్డీ నుంచి కొనుగోలు) ప్లాంట్లు ఉన్నాయి. సోలార్ తయారీలోకి కూడా విస్తరిస్తోంది.
ఏపీలో ఎందుకు వివాదం?
రాష్ట్ర డిస్కంల (ఏపీఎస్పీడీసీఎల్, ఏపీఈపీడీసీఎల్) ట్రాన్స్ఫార్మర్ కొనుగోళ్లలో ఈ సంస్థకు అసాధారణ వాటా దక్కిందని, టెండర్ నిబంధనలు ఒకే కంపెనీకి అనుకూలంగా మారాయని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. విశ్రాంత ఐపీఎస్ అధికారి ఏ.బి. వెంకటేశ్వరరావు దాఖలు చేసిన పిల్లో 2021 నుంచి జరిగిన కొనుగోళ్లపై విచారణ కోరారు. హైకోర్టు బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్, సీపీఆర్ఐ వంటి సంస్థలతో నాణ్యత పరీక్షలు చేయించాలని సూచించింది.
ధరల తేడా ప్రధాన ఆరోపణ. 25 కేవీఏ తరగతి ట్రాన్స్ఫార్మర్ను తెలంగాణ సుమారు రూ.85 వేలు, ఛత్తీస్గఢ్ రూ.75 వేలు, ఉత్తరప్రదేశ్ రూ.73 వేల చొప్పున కొంటుంటే, ఏపీలో రూ.1.20 లక్ష నుంచి రూ.1.40 లక్ష వరకు చెల్లించినట్లు పిటిషనర్లు పేర్కొన్నారు. ఐదు స్టార్ రేటెడ్ యూనిట్లు కావాలని టెండర్ ఉన్నా మూడు స్టార్ యూనిట్లు సరఫరా అయ్యాయని, తనిఖీలు ఉపరితలంగా జరిగాయని కూడా ఆరోపణలు. స్మార్ట్ మీటర్ల కాంట్రాక్ట్ తర్వాత రద్దయింది. 2023లో ఐటీ దాడులు కూడా జరిగాయి. ఈ ఆరోపణలన్నీ ఇప్పటివరకు న్యాయస్థానాలు, నియంత్రణ సంస్థల వద్ద పరిశీలనలో ఉన్నాయి. కంపెనీ వైపు నుంచి అధికారికంగా వివరణలు పరిమితం.
రెండు ప్రభుత్వాలూ ఎందుకు కొనసాగించాయి?
వైఎస్సార్సీపీ హయాంలో ఈ సంస్థకు పెద్ద ఎత్తున ఆర్డర్లు వచ్చాయని అప్పటి ప్రతిపక్షం ఆరోపించింది. ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వం కూడా భూమి కేటాయింపులు, రాయితీలు కొనసాగిస్తోందని విమర్శలు. ఎన్నికల బాండ్ల ద్వారా టీడీపీకి విరాళం ఇచ్చినట్లు గతంలో నివేదికలు వచ్చాయి. రెండు ప్రభుత్వాల వాదన ఒకటే, స్థానిక తయారీ, సామర్థ్యం, సరఫరా వేగం, రైతు సేవల కోసం పెద్ద సంఖ్యలో యూనిట్లు అవసరం. విమర్శకులు మాత్రం పోటీ తగ్గించి ఒకే సరఫరాదారుపై ఆధారపడటం ధరలను పెంచిందని, ఆ భారం వినియోగదారుల ట్రూ-అప్ ఛార్జీలపై పడుతోందని అంటున్నారు. ఏపీఈఆర్సీ కూడా డిస్కంల కొనుగోళ్లపై మార్గదర్శకాలు తీసుకురావాలని సూచించింది.
నాణ్యత లోపాలు ఎవరు గుర్తించారు?
అధికారికంగా సీపీఆర్ఐ లేదా బీఐఎస్ తుది నివేదిక బహిరంగంగా రాలేదు. గుర్తింపు ప్రధానంగా రిటైర్డ్ ఐపీఎస్ ఏ.బి. వెంకటేశ్వరరావు, సెంటర్ ఫర్ లిబర్టీ వంటి వారు ఆర్టీఐ పత్రాలు, కొనుగోలు ఆర్డర్లు, ఇతర రాష్ట్ర ధరల పోలికల ఆధారంగా లేవనెత్తారు. కోర్టు ఆదేశాల మేరకు స్వతంత్ర పరీక్ష జరగాల్సి ఉంది. కంపెనీ మాత్రం వేలాది యూనిట్లు రాష్ట్రంలోనే పనిచేస్తున్నాయని, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లోకి వెళ్లగలిగేంత నాణ్యత ఉందని చెబుతోంది.
ముగింపు
ఒకవైపు కడప సంస్థ అమెరికా, యూకే వంటి మార్కెట్లలోకి ప్రవేశించడం ఏపీ పరిశ్రమకు గుర్తింపు. మరోవైపు రాష్ట్ర డిస్కంల కొనుగోళ్లలో పారదర్శకత, ధర, నాణ్యతపై తీవ్ర ప్రశ్నలు మిగిలిపోయాయి. న్యాయస్థానం ఆదేశించిన స్వతంత్ర పరీక్షలు, ఏపీఈఆర్సీ మార్గదర్శకాలు, కొనుగోలు ఆడిట్ జరిగితేనే ఆరోపణలు నిజమా, అతిశయోక్తా అనేది స్పష్టమవుతుంది. ఎగుమతి విజయం, స్థానిక వివాదం రెండూ ఒకేసారి నడుస్తున్నాయి.

