పిడుగు పాటు బీభత్సం: టెక్నాలజీ ఉంది... అవగాహన లేదా?

ఆర్టీజీఎస్ (రియల్ టైమ్ గవర్నెన్స్ సొసైటీ) రూపొందించిన ‘అవేర్ 2.0’ మొబైల్ యాప్‌ను ముఖ్యమంత్రి ప్రారంభించారు. ఇది కేవలం ఒక యాప్ కాదు పిడుగు, వర్షం, తుఫాను, వరదల ముందస్తు హెచ్చరికలను హైపర్ లోకల్ లెవల్‌లో (మండల స్థాయి వరకు) అందించే అత్యాధునిక వ్యవస్థ.

పిడుగు మరణాల గణాంకాలు ఏమంటున్నాయి?

గత ఐదేళ్లలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోనే సుమారు 570 మంది పిడుగు పాటుకు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. 2023లో 52, 2024లో 53, 2025లో ఇప్పటికే 54 మరణాలు (ఆగస్టు వరకు) నమోదయ్యాయి. ఈ ఏడాది మార్చి-ఏప్రిల్ నెలల్లోనే దేశవ్యాప్తంగా 160కి పైగా మరణాలు సంభవించగా, ఏపీలో రైతులు, పశువుల కాపరులు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని సాధారణ ప్రజలే ఎక్కువగా బలైపోతున్నారు. తాజాగా శ్రీకాకుళం జిల్లా, తిరుపతి, మార్కాపురం జిల్లాల్లో రెండు రోజుల్లో ఆరుగ్గరు మృతి చెందడం దానికి తాజా ఉదాహరణ.

మరణాలు ఎందుకు ఆగడం లేదు?

టెక్నాలజీపై అవగాహన లోపం. ఇండియన్ మెటీరియాలజికల్ డిపార్ట్‌మెంట్ (IMD), APSDMA నుంచి SMS, వాట్సాప్ అలర్ట్‌లు వస్తున్నా... రైతులు పొలాల్లో పని చేస్తూ వర్షం పడగానే చెట్ల కింద తల దాచుకోవడం, మొబైల్ ఫోన్ చార్జ్ చేయక పోవడం, యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయకపోవడం వంటి సమస్యలు ఉన్నాయి. గ్రామీణ స్థాయిలో సిబ్బంది (వాలంటీర్లు, పంచాయతీ సెక్రటరీలు)కు సకాలంలో అలర్ట్ అందకపోవడం కూడా ఒక పెద్ద లోపం.

ప్రభావ వంతమైన సీఎం సూచనలు

1. అవేర్ 2.0 యాప్ ద్వారా హైపర్-లోకల్ అలర్ట్‌లు: మొబైల్ యాప్, SMS, వాట్సాప్, సాటిలైట్ సైరన్లు, గ్రామ డిజిటల్ డిస్‌ప్లే బోర్డుల ద్వారా నిమిషాల్లో అలర్ట్‌లు. ఒక నిర్దిష్ట టవర్ లోకేషన్ (సెల్ టవర్ పరిధి)లో పిడుగు ప్రమాదం ఉంటే నేరుగా ఆ ప్రాంత ప్రజలకు నోటిఫికేషన్.

2. క్షేత్ర స్థాయి అలర్ట్: ఫీల్డ్ సిబ్బందిని (ఎంపీడీఓలు, వాలంటీర్లు, గ్రామ సర్పంచులు) రియల్ టైమ్‌లో అలర్ట్ చేసి, ప్రజలను తక్షణం సేఫ్ జోన్‌లకు తరలించాలి.

3. అవగాహన కార్యక్రమాలు: “ఫోన్‌లో మెసేజ్ పెట్టడమే కాదు” అని సీఎం చెప్పినట్లు... గ్రామ సభలు, పాఠశాలలు, పంచాయతీల ద్వారా “పిడుగు సమయంలో ఏం చేయాలి, ఏం చేయకూడదు” అనే శిక్షణ. చెట్ల కింద నిలబడకూడదు, మెటల్ వస్తువులు పట్టుకోకూడదు, ఇంటి లోపలే ఉండాలి వంటి సాధారణ సూచనలు.

4. సస్టైనబుల్ సొల్యూషన్స్: గ్రామాల్లో లైట్నింగ్ కండక్టర్లు (పిడుగు అరెస్టర్లు) ఏర్పాటు, సాటిలైట్ అలర్ట్ సిస్టమ్స్ విస్తరణ.

ఇది ‘టెక్ + టచ్’ మోడల్

అవేర్ 2.0 యాప్ ద్వారా పిడుగు ప్రమాదాలను 20-50 కి.మీ. పరిధిలో ముందుగానే గుర్తించవచ్చు. కానీ టెక్నాలజీ ఒక్కటే సరిపోదు. సీఎం చంద్రబాబు ఆదేశాలు ఒక విషయం స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ప్రజలకు అవగాహన కల్పించకుంటే ఏ టెక్నాలజీ వల్ల ఉపయోగం లేదు. ఈ వ్యవస్థ విజయవంతమైతే, ఏపీలో పిడుగు మరణాలను 50 శాతం తగ్గించవచ్చని నిపుణులు అంటున్నారు.

గ్రామీణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రైతుల జీవితాలు రక్షించడం కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదు, ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. అవేర్ 2.0 యాప్‌ను డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవడం, అలర్ట్‌లను సీరియస్‌గా తీసుకోవడం... ఇవి చిన్న చర్యలు. కానీ వాటి ఫలితం ఒక్క ప్రాణం కూడా పోకుండా కాకుండా చేయడం! సీఎం ఆదేశాలు అమలయితే, పిడుగు భయం నుంచి ఏపీ ప్రజలు విముక్తి పొందడం సాధ్యమే.