పశ్చిమ ఆసియా ఉద్రిక్తతల ప్రభావం: భారత్‌లో LPG వినియోగం 13% పతనం

పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఘర్షణల ప్రభావం, భారతదేశ వంటగ్యాస్ వినియోగంపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. సరఫరా అంతరాయాల కారణంగా మార్చి నెలలో దేశీయ LPG వినియోగం గణనీయంగా పడిపోయింది. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, ఈ నెలలో LPG వినియోగం 13 శాతం తగ్గింది.

మార్చిలో మొత్తం LPG వినియోగం 2.379 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదైంది. గత ఏడాది ఇదే కాలంలో ఇది 2.729 మిలియన్ టన్నులుగా ఉండగా, ఈసారి 12.8 శాతం తగ్గుదల కనిపించింది. ముఖ్యంగా గృహ వంటగ్యాస్, వాణిజ్య వినియోగదారులపై ఈ ప్రభావం ఎక్కువగా పడింది.

భారతదేశం తన LPG అవసరాలలో సుమారు 60 శాతం దిగుమతులపై ఆధారపడుతోంది. ఈ దిగుమతుల్లో ఎక్కువ భాగం హోర్ముజ్ జలసంధి మార్గంగా వస్తుంది. అయితే, ఇరాన్‌పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ చర్యలు, దానికి ప్రతిగా ఇరాన్ తీసుకున్న నిర్ణయాల వల్ల ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడింది. ఫలితంగా సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటి దేశాల నుంచి వచ్చే సరఫరాలు కూడా దెబ్బతిన్నాయి.

ఈ పరిస్థితుల్లో గృహ వినియోగదారులకు సరఫరా కొనసాగించడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంది. హోటళ్లు, పరిశ్రమలు వంటి వాణిజ్య వినియోగదారులకు LPG సరఫరాను పరిమితం చేసింది. దీనివల్ల గృహేతర వినియోగంలో భారీగా తగ్గుదల నమోదైంది.

పెట్రోలియం ప్రణాళిక, విశ్లేషణ సెల్ (PPAC) గణాంకాల ప్రకారం, గృహ వినియోగ LPG అమ్మకాలు 8.1 శాతం తగ్గి 2.219 మిలియన్ టన్నులకు పడిపోయాయి. గృహేతర వినియోగంలో ఈ తగ్గుదల దాదాపు 48 శాతానికి చేరింది. బల్క్ LPG అమ్మకాలు 75.5 శాతం వరకు పడిపోయాయి.

ఈ కొరతను భర్తీ చేయడానికి ప్రభుత్వం దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచే దిశగా అడుగులు వేసింది. రిఫైనరీలకు పెట్రోకెమికల్ ఉత్పత్తుల నుంచి ఫీడ్‌స్టాక్‌ను మళ్లించాలని సూచించింది. దీంతో దేశీయ LPG ఉత్పత్తి 1.1 మిలియన్ టన్నుల నుంచి 1.4 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది.

మొత్తం 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి LPG ఉత్పత్తి 13.1 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది. ఇది గత రెండేళ్లతో పోలిస్తే పెరుగుదలగా చెప్పాలి. అదే సమయంలో మొత్తం సంవత్సరానికి LPG వినియోగం 6 శాతం పెరిగి 33.212 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది. అంటే మార్చి నెలలో తగ్గుదల ఉన్నప్పటికీ, వార్షిక స్థాయిలో వృద్ధి కొనసాగింది.

ఇక ఇతర ఇంధనాల విషయానికి వస్తే, పెట్రోల్, డీజిల్ డిమాండ్ పెరిగింది. మార్చిలో పెట్రోల్ అమ్మకాలు 7.6 శాతం పెరిగి 3.78 మిలియన్ టన్నులకు చేరగా, డీజిల్ వినియోగం 8.1 శాతం పెరిగి 8.727 మిలియన్ టన్నులకు పెరిగింది.

జెట్ ఇంధనం (ATF) వినియోగం మాత్రం దాదాపు స్థిరంగా ఉంది. గగనతల పరిమితులు, విమాన సర్వీసుల అంతరాయం ఉన్నప్పటికీ, స్వల్ప వృద్ధి నమోదైంది.

పారిశ్రామిక ఇంధనాలైన నాఫ్తా, ఫ్యూయల్ ఆయిల్ వినియోగం తగ్గింది. అయితే రోడ్ల నిర్మాణానికి ఉపయోగించే బిటుమెన్ వినియోగం 3 శాతం పెరిగింది.

మొత్తంగా చూస్తే, పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం భారత్ ఇంధన రంగంపై స్పష్టమైన ప్రభావం చూపింది. ముఖ్యంగా దిగుమతులపై ఆధారపడే LPG సరఫరా వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెరిగింది. ప్రభుత్వం తీసుకున్న తాత్కాలిక చర్యలు గృహ వినియోగాన్ని కాపాడినప్పటికీ, సరఫరా భద్రతపై ప్రశ్నలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి.