ఏపీలో పీపీపీ రహదారులు ఏవో తెలుసా?
పీపీపీ పద్ధతిలో ఉత్తరాంధ్ర, కోస్తా, రాయలసీమల్లో ఇప్పటికే రోడ్లకు ప్రతిపాదనలు రెడీ అయ్యయి. విస్తరణ, టోల్లు, ఆర్థిక ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో చూడాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో రవాణా వ్యవస్థను బలోపేతం చేసేందుకు ప్రభుత్వం పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (పీపీపీ) పద్ధతిని విస్తృతంగా అమలు చేస్తోంది. ఇటీవల ప్రకటనల ప్రకారం, రాష్ట్రంలో సుమారు 10,200 కిలోమీటర్ల మేర రహదారులను ఈ విధానంలో అభివృద్ధి చేయాలని ప్రణాళికలు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఇందులో మొదటి దశలోనే 18 ప్రధాన రాష్ట్ర రహదారులు (స్టేట్ హైవేలు) 1,307 కిలోమీటర్ల విస్తరణకు ఆమోదం లభించింది. ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధికి కీలకమైన అంశంగా మారనుంది. ఈ ప్రాజెక్టులు ట్రాఫిక్ సమస్యలను తగ్గించడమే కాకుండా పారిశ్రామిక, వాణిజ్య కేంద్రాలకు మెరుగైన కనెక్టివిటీని అందించి ఉపాధి అవకాశాలను పెంచుతాయి. అయితే టోల్ గేట్ల ద్వారా వసూలు చేసే సుంకాలు సామాన్యులకు భారమవుతాయా అనే చర్చ కూడా జరుగుతోంది.
పీపీపీ మోడల్ కింద రోడ్ల నిర్మాణం
రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించడంతో పాటు, ప్రైవేటు సంస్థలకు దీర్ఘకాలిక లాభాలను కల్పిస్తుంది. ఇటీవలి అధ్యయనాల ప్రకారం మొదటి దశలో 709 కిలోమీటర్ల మేర 12 రహదారుల విస్తరణకు రూ.5,233 కోట్లు ఖర్చు చేయనున్నారు. ఇందులో భూసేకరణ, ఇతర ఖర్చులకు రూ.2,459 కోట్లు, వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ (VGF) కింద రూ.1,691 కోట్లు కేటాయించారు. మరోవైపు 11 రహదారులకు సంబంధించి సాంకేతిక అధ్యయనం రూ.1,529 కోట్లు అంచనా వేసింది. మొత్తంగా ఈ ప్రాజెక్టులు రాష్ట్రంలోని 16 నగరాల్లో 642 కిలోమీటర్ల మేర రోడ్లను కవర్ చేస్తాయి, ఇది పట్టణాభివృద్ధికి ఊపిరి పోస్తుంది.
తప్పని టోల్ వసూలు
ఈ రహదారులపై టోల్ వసూలు తప్పదని ప్రభుత్వం సూచించింది. నేషనల్ హైవేల తరహాలోనే, ప్రైవేటు సంస్థలు 15 నుంచి 30 సంవత్సరాల పాటు నిర్వహణ బాధ్యతలు చూసుకుంటాయి. ఉదాహరణకు కాజా ఫీ ప్లాజా వంటి ప్రాజెక్టుల్లో ఇప్పటికే టోల్ కలెక్షన్ ప్రారంభమైంది. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలో అత్యధిక వసూలు చేసే ప్లాజాల్లో ఒకటిగా ఉంది. సంవత్సరానికి వసూలు అంచనాలపై ఖచ్చితమైన లెక్కలు లేకపోయినా ఇటువంటి ప్రాజెక్టులు ప్రైవేటు సంస్థలకు రూ.300 నుంచి రూ.500 కోట్ల వరకు ఆదాయాన్ని తెచ్చిపెట్టవచ్చని ఇండస్ట్రీ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది ట్రాఫిక్ డెన్సిటీ, వాహనాల సంఖ్యపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రధాన రహదారుల్లో కొన్ని…
| మార్గం | దూరం (కిమీ) |
| చిలకపాలెం-రామభద్రపురం-రాయగడ | 130 |
| కళింగపట్నం-శ్రీకాకుళం-పార్వతీపురం | 113 |
| భీమునిపట్నం-నర్సీపట్నం | 78 |
| కాకినాడ-రాజమండ్రి కెనాల్ | 65 |
| నరసాపురం-అశ్వారావుపేట | 100 |
| మంగళగిరి-తెనాలి-నారాకోడూరు | 40 |
| బేస్తవారిపేట-ఒంగోలు | 113 |
ఇవి ఉత్తరాంధ్ర, కోస్తా, రాయలసీమ ప్రాంతాల్లోని కీలక మార్గాలు. ఇవి పోర్టులు, పరిశ్రమలు, పర్యాటక కేంద్రాలను అనుసంధానం చేస్తాయి. విశాఖపట్నం, విజయవాడ వంటి పట్టణాల్లో 112 కిలోమీటర్ల రోడ్లను రూ.478 కోట్లతో అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
ఆధునిక బాటలు...
ఈ పీపీపీ మోడల్ రాష్ట్రానికి ఆధునిక రహదారులను అందించినప్పటికీ టోల్ సుంకాలు సామాన్య ప్రయాణికులకు అదనపు భారమవుతాయి. గతంలో జాతీయ రహదారులపై టోల్ వసూలు వివాదాలు ఎదుర్కొన్న నేపథ్యంలో రాష్ట్ర రహదారులపై కూడా ఇది ప్రతిపక్షాల నుంచి విమర్శలను తెచ్చిపెట్టింది. అయితే దీర్ఘకాలంలో ఇది ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గించి, ఇంధన ఖర్చులను ఆదా చేసి, ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది. ప్రభుత్వం టోల్ రేట్లను సహేతుకంగా నిర్ణయించి, పారదర్శకతను నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఉంది. మొత్తంగా ఈ ప్రాజెక్టులు 2026 నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్ను దేశంలోని అత్యుత్తమ రవాణా వ్యవస్థ కలిగిన రాష్ట్రాల్లో ఒకటిగా మార్చే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నాయి.
