మీ దగ్గర పాన్ కార్డు లేదా? కొత్త రూల్స్ ఇవే!

పాన్‌ లేని వ్యక్తులు కొన్ని నిర్దేశిత లావాదేవీల్లో పాన్‌కు బదులుగా ఫామ్‌ 97లో డిక్లరేషన్‌ ఇవ్వవచ్చు. ఆ వివరాలను బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు ఫామ్‌ 98 ద్వారా ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాలి.

అయితే పాన్‌ లేని ప్రతి ఒక్కరూ ఫామ్‌ 97 సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు. నిబంధనలు వర్తించే నిర్దేశిత లావాదేవీలకు మాత్రమే ఇది వర్తిస్తుంది. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం, అంతకుముందు సంవత్సరాల లావాదేవీలకు మాత్రం పాత ఫామ్‌ 61 విధానమే కొనసాగుతుంది.

ఒక వ్యక్తి వద్ద పర్మనెంట్ అకౌంట్ నంబర్ (పాన్) లేనప్పుడు, కొన్ని నిర్దిష్ట అధిక విలువ గల లావాదేవీలను రిపోర్ట్ చేయడానికి సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్ట్ టాక్సెస్ (CBDT) ఒక కొత్త విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

మంగళవారం (సెప్టెంబర్ 15) జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్‌లో, బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, ఇతర నిర్దిష్ట సంస్థలు అటువంటి లావాదేవీలను ఆదాయపు పన్ను శాఖకు ఎలా నివేదించాలో CBDT వివరించింది.

ఈ కొత్త విధానం సెప్టెంబర్ 15 నుంచే అమల్లోకి వస్తుంది.

అనేక ముఖ్యమైన ఆర్థిక, బ్యాంకింగ్, ఆస్తి లావాదేవీలకు పాన్ తప్పనిసరి. అది లేనప్పుడు సమస్య వస్తుంది. అలాంటపుడు ఏమి చేయాలి?

కొత్త ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల ప్రకారం, నిబంధనలు అనుమతించే చోట, అటువంటి వ్యక్తి పాన్‌కు బదులుగా ఫారమ్ 97లో డిక్లరేషన్‌ను సమర్పించవచ్చు.

ఆ లావాదేవీని నిర్వహించే సంస్థ — అంటే బ్యాంక్ లేదా మరేదైనా నిర్దిష్ట రిపోర్టింగ్ సంస్థ — ఆ డిక్లరేషన్ వివరాలను ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నివేదించాల్సి ఉంటుంది.

ఆ నివేదిక ఇప్పుడు ఫారమ్ 98 ద్వారా సమర్పించాలి.

కాబట్టి, అసలు మారేది ఏమిటి?

పాన్ లేదు → ఆ వ్యక్తి ఫారమ్ 97 సమర్పిస్తారు → బ్యాంక్/ఇతర రిపోర్టింగ్ సంస్థ దానిని ఫారమ్ 98లో నివేదిస్తుంది → ఆదాయపు పన్ను శాఖ సమాచారాన్ని అందుకుంటుంది.

ఈ ప్రక్రియ ఎలా పనిచేస్తుందో CBDT నోటిఫికేషన్ వివరిస్తుంది.

రిపోర్టింగ్ సంస్థలు మొదట ఆదాయపు పన్ను శాఖ వద్ద నమోదు చేసుకుని, ITDREIN అనే ఒక ప్రత్యేక సంఖ్యను పొందాల్సి ఉంటుంది.

ఆ తర్వాత వారు ఫారమ్ 98 సమర్పించడానికి నిర్దేశించిన వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తారు.

వారు ఏదైనా పొరపాటు చేస్తే, కొత్త విధానం సవరణ (కరెక్షన్) సమర్పించడానికి కూడా అనుమతిస్తుంది.

ఒకవేళ పొరపాటున నివేదిక దాఖలు చేస్తే, దానిని తొలగించడానికి (డిలీట్ చేయడానికి) కూడా ఒక విధానం ఉంది.

ఈ లావాదేవీలను నివేదించాల్సిన బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, ఇతర సంస్థలపైనే దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

కస్టమర్లు ఇచ్చిన సమాచారం సరిగ్గా నమోదు చేయాలి. దాన్ని ఆదాయపన్ను శాఖకు నివేదించినట్టు వారు నిర్ధారించుకోవాలి.

ఇక మామూలు ప్రజల విషయానికి వస్తే, వారి వద్ద పాన్ లేనప్పుడు, సాధారణంగా పాన్ అవసరమయ్యే లావాదేవీని వారు నిర్వహించినప్పుడు మాత్రమే ఈ మార్పు ప్రభావం చూపుతుంది.

అటువంటి సందర్భాలలో, వారు దానికి బదులుగా అవసరమైన డిక్లరేషన్‌ను అందించాల్సి ఉంటుంది.

పాన్ లేని ప్రతి ఒక్కరూ ఫారమ్ 97 దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుందా?

అవసరం లేదు. నిర్దిష్ట లావాదేవీలకు మాత్రమే. అదీ నిబంధనల పరిధిలోకి వచ్చే పరిస్థితుల్లో మాత్రమే ఫారమ్ 97 అవసరమవుతుంది.

పాన్ లేని ప్రతి వ్యక్తి ఆటోమేటిక్‌గా ఫారమ్ 97 దాఖలు చేయాలని ఈ నోటిఫికేషన్ అర్థం కాదు.

ఈ అవసరం అనేది లావాదేవీని బట్టి ఉంటుంది. ఆదాయపు పన్ను నిబంధనల కింద పేర్కొన్న పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

గడచిన సంవత్సరాల లావాదేవీల పరిస్థితి ఏమిటి?

ఇది నోటిఫికేషన్‌లో ఒక ముఖ్యమైన భాగం.

ఆర్థిక సంవత్సరం (FY) 2025-26, అంతకుముందు సంవత్సరాలకు సంబంధించిన లావాదేవీలు పాత విధానం ప్రకారం ఫారమ్ 61ని ఉపయోగించి నివేదించవచ్చు.

మరో మాటలో చెప్పాలంటే, ఈ పాత లావాదేవీలు అన్నీ ఒక్కసారిగా కొత్త ఫారమ్ 98 విధానానికి మారవు.

ఆయా సంవత్సరాలకు సంబంధించిన రిపోర్టింగ్, సవరణలు, తొలగింపులకు పాత నిబంధనలే వర్తిస్తాయి.

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం?

పాన్ అందుబాటులో లేని నిర్దిష్ట అధిక విలువ గల లావాదేవీలను ఆదాయపు పన్ను శాఖ సులభంగా పర్యవేక్షించడమే ఈ చర్య ముఖ్య ఉద్దేశం.

బ్యాంకులు, ఇతర రిపోర్టింగ్ సంస్థలకు, ఇది తమ రికార్డులను, రిపోర్టింగ్ వ్యవస్థలను కచ్చితత్వంతో నిర్వహించాల్సిన అవసరాన్ని సూచిస్తుంది.

పన్ను చెల్లింపుదారులకు, పెద్ద ఆర్థిక లేదా ఆస్తి లావాదేవీల సమయంలో అందించే సమాచారం సరైనదని నిర్ధారించుకోవడానికి ఇది మరొక కారణం.

కాబట్టి, ఈ నోటిఫికేషన్ అనేది కొత్త పన్నును ప్రవేశపెట్టడం గురించి కాకుండా, సమాచారాన్ని ఎలా నివేదించాలనే దాని గురించే ప్రధానంగా తెలియజేస్తుంది.

రిజిస్ట్రేషన్, రిపోర్టింగ్, పొరపాట్లను సరిదిద్దడం, అనుకోకుండా దాఖలు చేసిన నివేదికలను తొలగించడం కోసం ఈ నోటిఫికేషన్ స్పష్టమైన ప్రక్రియను అందిస్తుందని రస్తోగి ఛాంబర్స్ వ్యవస్థాపకుడు అభిషేక్ ఎ. రస్తోగి తెలిపారు.

సదరు వ్యక్తి సమర్పించిన ఫారమ్ 97, రిపోర్టింగ్ సంస్థ దాఖలు చేసిన ఫారమ్ 98ల మధ్య అనుసంధానం అనేది అధిక విలువ గల లావాదేవీలను నిర్వహించే బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు, ఇతర సంస్థలకు చాలా ముఖ్యమైనదని ఆయన అన్నారు.

1961 నాటి పాత పన్ను వ్యవస్థల చట్టం నుండి కొత్త చట్రానికి మారుతున్న సమయంలో 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం, అంతకుముందు సంవత్సరాలకు ఫారమ్ 61ని కొనసాగించవచ్చునని రస్తోగి పేర్కొన్నారు.

బ్యాంకులు, ఇతర రిపోర్టింగ్ సంస్థలు తాము సమర్పించే సమాచార కచ్చితత్వంపై చాలా శ్రద్ధ వహించాల్సి ఉంటుందని ఆయన తెలిపారు.

మీరు ఒక సాధారణ పన్ను చెల్లింపుదారు అయితే కొత్త నిబంధనలు వర్తించవు. ఈ నోటిఫికేషన్ వచ్చిందన్న కారణంగా ప్రతి ఒక్కరూ దాఖలు చేయాల్సిన కొత్త ఫారమ్ ఏదీ లేదు.

ఆదాయపు పన్ను శాఖకు నిర్దిష్ట అధిక విలువ గల లావాదేవీలను నివేదించే సంస్థల కోసమే ప్రధానంగా ఈ మార్పు.

అయితే, మీ వద్ద పాన్ లేకపోతే, మీరు నిబంధనల పరిధిలోకి వచ్చే లావాదేవీని నిర్వహిస్తే, మీరు ఫారమ్ 97ని సమర్పించాల్సి రావచ్చు. అప్పుడు బ్యాంక్ లేదా ఇతర రిపోర్టింగ్ సంస్థ సంబంధిత వివరాలను ఫారమ్ 98 ద్వారా నివేదిస్తుంది.

2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరం, అంతకుముందు సంవత్సరాల లావాదేవీలకు ఫారమ్ 61 వర్తిస్తూనే ఉంటుంది.