ప్రత్యేక అధికారుల పాలనలో ఆంధ్ర

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 11 మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లు, 75 మున్సిపాలిటీలు/నగర పంచాయతీలకు ప్రత్యేక అధికారులను (Special Officers) నియమించింది. ఇది ఇవాళ (మార్చి 10, 2026) నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. పట్టణాభివృద్ధి శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శి ఎస్. సురేశ్ కుమార్ ఈ మేరకు నోటిఫికేషన్ జారీ చేశారు.

ఇప్పుడు ఏమి జరుగుతోంది?

ప్రత్యేక అధికారులు బాధ్యతలు తీసుకుంటారు. పట్టణ సంస్థల్లో ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధుల (మేయర్, కార్పొరేటర్లు, కౌన్సిలర్లు) పాలన స్థానంలో ప్రత్యేక అధికారులు- సాధారణంగా IAS/సీనియర్ బ్యూరోక్రాట్లు- పాలన సాగిస్తారు. వీరు 6 నెలలు లేదా కొత్త ఎన్నికలు జరిగి ప్రజాప్రతినిధులు ఎన్నికయ్యే వరకు అధికారం చేపట్టి, రోజువారీ పరిపాలన, అభివృద్ధి పనులు, బడ్జెట్, సివిక్ సర్వీసెస్ (నీరు, రోడ్లు, పారిశుద్ధ్యం, వ్యర్థాల నిర్వహణ వంటివి) నిర్వహిస్తారు.

కార్పొరేషన్లలో ప్రత్యేక అధికారుల పాలన..

విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, తిరుపతి, కడప, కర్నూలు, అనంతపురం, ఒంగోలు, విజయనగరం, మచిలీపట్నం, చిత్తూరు – ఈ 11 కార్పొరేషన్లలో ప్రత్యేక అధికారులు ఇవాళ్టి నుంచి ఛార్జ్ తీసుకున్నారు. ఈ అధికారులు సాధారణంగా జిల్లా కలెక్టర్లు లేదా సీనియర్ IAS అధికారులు అవుతారు. వీరు కమిషనర్ లాగా పనిచేస్తారు.

పాత కౌన్సిల్ టర్మ్ ముగిసినట్టు..

రాష్ట్రంలో ఎన్నికల షెడ్యూల్ ఆలస్యం కావడం, లేదా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ రీసన్ల వల్ల ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇది రాజ్యాంగబద్ధమైనది. ఎన్నికలు లేకపోతే ప్రత్యేక అధికారులను నియమించడం సాధారణ పద్ధతి. గతంలోనూ ఇలాంటివి జరిగాయి. 2019లో 99 మున్సిపాలిటీలకు ప్రత్యేక అధికారులను నియమించారు.

సివిక్ సర్వీసెస్ నిరాటంకంగా కొనసాగించడం జరుగుతుంది. ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు లేకపోవడం వల్ల స్థానిక సమస్యలపై డైరెక్ట్ జవాబుదారీతనం తగ్గవచ్చు. ప్రత్యేక అధికారులు బడ్జెట్‌ను ఉపయోగించి పనులు కొనసాగిస్తారు, కానీ కొత్త ప్రాజెక్టులు లేదా పెద్ద నిర్ణయాలు ఎన్నికల తర్వాతే జరుగుతాయి.

MA&UD సెక్రటరీ సురేశ్ కుమార్ ఇటీవల వర్క్‌షాప్‌లో ULBsని స్వచ్ఛతపై మిషన్ మోడ్‌లో పనిచేయమని ఆదేశించారు. ఇప్పుడు ప్రత్యేక అధికారులు దీన్ని ప్రాధాన్యతగా తీసుకుంటారు.

ఏపీలోని పెద్ద నగరాలు (విశాఖ, విజయవాడ వంటివి) సహా అన్ని మున్సిపల్ బాడీలు ప్రత్యేక అధికారుల ఆధీనంలో ఉన్నాయి. ఇది తాత్కాలికం. కొత్త మున్సిపల్ ఎన్నికలు జరిగిన తర్వాత సాధారణ పాలనకు వస్తుంది. ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం ద్వారా అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కంట్రోల్‌ను బలోపేతం చేసింది.