ఓ ఖైదీ ఫిర్యాదు చేసే దాకా హైకోర్టుకు ‘సీమ’ ఉద్యమం తెలియదా?

రాయలసీమలో హైకోర్టు శాశ్వత బెంచ్ ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్‌తో నెల రోజులుగా సాగుతున్న న్యాయవాదుల ఉద్యమం కీలక మలుపు తిరిగింది. కోర్టుల విధుల బహిష్కరణతో కొనసాగుతున్న ఆందోళనకు హైకోర్టు జోక్యంతో తాత్కాలికంగా విరామం లభించింది. అయితే, ఈ పరిణామం ఇప్పుడు మరో ప్రశ్నను తెరపైకి తెచ్చింది. రాయలసీమలో న్యాయవాదులు ఇంతకాలం కోర్టు విధులను బహిష్కరించి ఆందోళన చేస్తున్నా.. ఈ విషయం హైకోర్టు దృష్టికి ఎందుకు రాలేదు? చివరకు ఓ విచారణ ఖైదీ ఫిర్యాదు చేసే వరకు పరిస్థితి ఎందుకు కొనసాగింది?

రాయలసీమలో న్యాయవాదులు కోర్టు విధులను బహిష్కరించడంతో తన బెయిల్ పిటీషన్ విచారణకు రావడం లేదని ఓ విచారణ ఖైదీ హైకోర్టుకు ఫిర్యాదు చేశారు. ఈ ఫిర్యాదుపై స్పందించిన హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి.. హైకోర్టు బెంచ్‌ కోసం పోరాడుతున్న న్యాయవాదుల కమిటీ నాయకులను చర్చలకు ఆహ్వానించారు. ఈ నెల 21 తర్వాత చర్చలు జరగనున్నట్లు పోరాట కమిటీ నాయకులు ప్రకటించారు.

అయితే, ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న. నెల రోజులుగా సాగుతున్న ఉద్యమం గురించి రాయలసీమలోని న్యాయవాదులు, సీనియర్ న్యాయవాదులు హైకోర్టుకు అధికారికంగా తెలియజేశారా? తెలియజేసి ఉంటే.. ఆ అంశంపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు? తెలియజేయకపోతే.. ఎందుకు? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లభిస్తేనే ఉద్యమం హైకోర్టు దృష్టికి వచ్చిన తీరుపై స్పష్టత వస్తుంది.

రాయలసీమలో హైకోర్టు బెంచ్ ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్‌కు చారిత్రక నేపథ్యం ఉంది. 1937లో కుదిరిన శ్రీబాగ్ ఒప్పందం ప్రకారం.. ఆంధ్ర ప్రాంతానికి రాజధాని కోస్తాంధ్రలో ఉంటే, హైకోర్టు రాయలసీమలో ఉండాలన్న ప్రతిపాదన ఉంది. 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు కర్నూలు రాజధానిగా ఉన్నా.. 1956లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తర్వాత రాజధాని, హైకోర్టు రెండూ హైదరాబాద్‌కు తరలిపోయాయి.

2014లో రాష్ట్ర విభజన తర్వాత అమరావతిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఏర్పాటు కావడంతో.. శ్రీబాగ్ ఒప్పందం స్ఫూర్తికి అనుగుణంగా కర్నూలులో హైకోర్టు ఏర్పాటు చేయాలన్న డిమాండ్ మళ్లీ ఊపందుకుంది. గత పదేళ్లుగా ఈ అంశంపై ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే, ఇప్పుడు న్యాయవాదులు కోరుతున్నది కేవలం తాత్కాలిక లేదా క్యాంప్ బెంచ్ కాదు.. కర్నూలులో శాశ్వత హైకోర్టు బెంచ్ ఏర్పాటు చేయాలన్నదే.

గత వైఎస్సార్‌సీపీ ప్రభుత్వం మూడు రాజధానుల ప్రతిపాదనలో భాగంగా కర్నూలును న్యాయ రాజధానిగా అభివృద్ధి చేస్తామని ప్రకటించింది. అయితే, ఆ ప్రతిపాదన కార్యరూపం దాల్చలేదు. మరోవైపు, అమరావతిని ఏకైక రాజధానిగా కొనసాగిస్తూనే కర్నూలులో హైకోర్టు బెంచ్ ఏర్పాటు చేస్తామని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం తరఫున సీఎం చంద్రబాబు, మంత్రి నారా లోకేష్, టీజీ భరత్, ఎన్ఎండీ ఫరూక్ హామీలు ఇచ్చినట్లు న్యాయవాదులు చెబుతున్నారు.

అయితే, బెంచ్ ఏర్పాటు ఎప్పుడు జరుగుతుంది? దానికి సంబంధించిన ప్రక్రియ ఏ దశలో ఉంది? ప్రభుత్వం నుంచి స్పష్టమైన కాలపరిమితి ఎందుకు ప్రకటించలేదు? తాత్కాలిక బెంచ్ లేదా సర్క్యులేషన్ ద్వారా సమస్య పరిష్కారమవుతుందన్న ప్రచారం వెనుక వాస్తవం ఏమిటి? ఇవే ఇప్పుడు న్యాయవాదుల సందేహాలు.

ప్రభుత్వం మాత్రం హైకోర్టు బెంచ్ ఏర్పాటు ప్రక్రియ హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్, సుప్రీంకోర్టు పరిధిలోని చట్టపరమైన ప్రక్రియలకు లోబడి ఉంటుందని చెబుతోంది. అవసరమైన నిబంధనలు పూర్తయిన తర్వాత శాశ్వత బెంచ్ ఏర్పాటు సాధ్యమవుతుందని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది.

రాయలసీమలో హైకోర్టు బెంచ్ కోసం సాగుతున్న ఉద్యమానికి హైకోర్టు జోక్యంతో తాత్కాలిక విరామం లభించింది. అయితే, ఈ విరామం శాశ్వత పరిష్కారానికి దారితీస్తుందా? న్యాయవాదుల డిమాండ్లపై హైకోర్టు, ప్రభుత్వం ఎలాంటి స్పష్టత ఇస్తాయి? ఉద్యమం మళ్లీ ఉధృతం కాకుండా చర్చల ద్వారా పరిష్కారం సాధ్యమవుతుందా? ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ఈ ప్రశ్నలపైనే ఉంది.