ఖమేనీని ఎలా హత మార్చారంటే..

ఖమేనీ ని ఎలా హతమార్చారంటే...

ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన ఆపరేషన్ గురించి అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం కొన్ని కీలక వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. అయితే, దీనిపై ఇరాన్ అధికారికంగా పూర్తి వివరాలను ఇంకా వెల్లడించలేదు. "బ్లూ స్పారో" (Blue Sparrow) ద్వారా ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ నిర్వహించిన అత్యంత రహస్యమైన, శక్తివంతమైన మిషన్. దీనిని "మిస్సైల్ ఫ్రమ్ స్పేస్" (అంతరిక్షం నుంచి వచ్చిన క్షిపణి) అని కూడా పిలుస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ఆ ఆపరేషన్ ఇలా సాగింది.

ఇజ్రాయెల్ గూఢచారి సంస్థలు (Mossad, IDF లోని Unit 8200) గత కొన్నేళ్లుగా టెహ్రాన్ భూగర్భంలో ఉన్న బంకర్ల నెట్‌వర్క్‌ను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ఖమేనీ తన భద్రత కోసం వాడే అత్యంత రహస్యమైన 'కమాండ్ సెంటర్' ఎక్కడ ఉందో ఇజ్రాయెల్ ముందే గుర్తించింది. టెహ్రాన్ నడిబొడ్డున ఉన్న ఒక భారీ భూగర్భ బంకర్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ ఈ దాడిని ప్లాన్ చేసింది.

ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దళానికి చెందిన సుమారు 50 అత్యాధునిక యుద్ధ విమానాలు (F-35 వంటివి) ఈ ఆపరేషన్‌లో పాల్గొన్నాయి.

సాధారణ బాంబులు భూమి పైన ఉన్న కట్టడాలను మాత్రమే ధ్వంసం చేస్తాయి. కానీ, ఖమేనీ ఉన్న బంకర్ భూమికి చాలా లోతులో ఉండటంతో, ఇజ్రాయెల్ 'బంకర్ బస్టర్' (Bunker Buster) బాంబులను వాడింది. ఇవి భూమిని చీల్చుకుంటూ లోపలికి వెళ్లి పేలుతాయి. అలా ఖమైనీ చనిపోయారు.

ఇజ్రాయెల్ జెట్లు ప్రయోగించిన సుమారు 30 క్షిపణులలో కొన్ని 'బ్లూ స్పారో' రకానికి చెందినవి. ఇవి నేరుగా ఆయన ఉన్న కాంపౌండ్‌ను తాకాయి. ఈ దాడిలో ఖమేనీతో పాటు ఐఆర్‌జిసి (IRGC) కమాండర్లు కూడా మరణించారు.

ఇజ్రాయెల్ వేసిన ఎత్తుగడ

ఈ ఆపరేషన్ నిర్వహించే ముందు ఇజ్రాయెల్ ఒక తెలివైన పని చేసింది. ఇజ్రాయెల్ సైన్యం తమ పౌరులతో కలిసి 'శబ్బత్' (Shabbat) వేడుకలు జరుపుకుంటున్నట్లు, సైనికులంతా సెలవుపై వెళ్తున్నట్లు ఫోటోలు విడుదల చేసి ఇరాన్‌ను తప్పుదోవ పట్టించింది. ఇరాన్ అప్రమత్తత తగ్గగానే ఈ ఆకస్మిక దాడిని నిర్వహించారు.

ఇరాన్ బంకర్లను టార్గెట్ చేసిన ఇజ్రాయెల్

టెహ్రాన్ నడిబొడ్డున ఉన్న ఒక భారీ భూగర్భ బంకర్‌ను ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాలు (IDF) ధ్వంసం చేశాయి. ఈ బంకర్ ఇరాన్ మాజీ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ కోసం యుద్ధ సమయంలో అత్యవసర కమాండ్ సెంటర్‌గా నిర్మితమైంది.

సుమారు 50 యుద్ధ విమానాలు ఈ దాడిలో పాల్గొని, దాదాపు 100 బాంబులను ఆ బంకర్ లక్ష్యంగా ప్రయోగించినట్లు సమాచారం.

ఇజ్రాయెల్ గూఢచారి విభాగాలు (Unit 8200 & 9900) గత కొన్నేళ్లుగా ఈ భూగర్భ నెట్‌వర్క్‌ను మ్యాపింగ్ చేశాయని, అందుకే ఇంత ఖచ్చితత్వంతో దాడి చేయగలిగామని ఐడీఎఫ్ పేర్కొంది. అలీ ఖమేనీ మరణించిన తర్వాత కూడా ఇరాన్ సీనియర్ అధికారులు ఈ ప్రాంతాన్ని వాడుతున్నట్లు గుర్తించి ఈ దాడి చేశారు.

భూతల యుద్ధం చేయం- ట్రంప్

భూతల యుద్ధం దండగమారి పని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ అన్నారు. ఇది కేవలం "సమయం వృధా" అని పేర్కొన్నారు. ఇరాన్ తన నౌకాదళాన్ని, వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థను, అంటే దాదాపు సర్వస్వాన్ని కోల్పోయిందని, కాబట్టి భూతల దాడుల అవసరం ప్రస్తుతానికి లేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

బ్రిటన్ పౌరుల తరలింపు

మధ్యప్రాచ్యంలో చిక్కుకున్న తమ పౌరులను రక్షించేందుకు బ్రిటన్ ప్రభుత్వం యుద్ధ ప్రాతిపదికన చర్యలు చేపట్టింది. ఓమన్ నుండి మొదటి చార్టర్ విమానం బ్రిటన్ చేరుకుంది.

ఇది ఆఫ్ఘనిస్తాన్ తరలింపు కంటే పెద్ద ఆపరేషన్ అని యూకే ప్రధాని కియర్ స్టార్మర్ పేర్కొన్నారు. దాదాపు 1.4 లక్షల మంది బ్రిటీష్ పౌరులు తమ వివరాలను విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ వద్ద నమోదు చేసుకున్నారు.

యుద్ధ చిత్రాలను ఫోన్లలో తీయాలని ప్రయత్నించకండి..

అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడుల ప్రతికారంగా గల్ఫ్ దేశాల్లోని అమెరికా స్థావరాలే లక్ష్యంగా ఇరాన్ డ్రోన్, క్షిపణి దాడులు చేస్తోంది.

ఇరాన్ నుంచి వచ్చే క్షిపణులను యూఏఈ రక్షణ శాఖ సమర్థవంతంగా అడ్డుకుంటోంది. ఈ క్రమంలోనే భారీ శబ్దాలు వినిపిస్తున్నాయని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.

మొబైల్ అలర్ట్లు వచ్చినప్పుడు వీడియోలు, ఫోటోలు తీయడానికి ప్రయత్నించవద్దని, కిటికీలకు దూరంగా సురక్షిత ప్రాంతాల్లో ఆశ్రయం పొందాలని యూఏఈ విపత్తు నిర్వహణ విభాగం పౌరులను హెచ్చరించింది.

ఎల్‌పిజి (LPG) ఉత్పత్తిని పెంచాలని రిఫైనరీలకు ఇండియా ఆదేశం

పశ్చిమాసియాలో సంక్షోభం కారణంగా సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడటంతో, వంటగ్యాస్ కొరత రాకుండా ఉండేందుకు భారత ప్రభుత్వం అత్యవసర అధికారాలను (Emergency Powers) ప్రయోగించింది. లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG) ఉత్పత్తిని గరిష్ట స్థాయికి పెంచాలని చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలను (Refiners) ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.

ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద ఎల్‌పిజి దిగుమతిదారు అయిన భారత్, గత ఏడాది 33.15 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల వంటగ్యాస్‌ను వినియోగించింది.

మన దేశ ఎల్‌పిజి వినియోగంలో మూడింట రెండు వంతులు దిగుమతుల ద్వారానే జరుగుతుంది. ఇందులో 85 నుండి 90 శాతం సరఫరా మధ్యప్రాచ్యం నుంచే వస్తుంది.

రిఫైనరీల వద్ద అందుబాటులో ఉన్న ప్రొపేన్, బ్యూటేన్‌లను పూర్తిగా ఎల్‌పిజి ఉత్పత్తికే వినియోగించాలని గురువారం రాత్రి జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొన్నారు. దేశంలో ప్రస్తుతం సుమారు 33.2 కోట్ల మంది క్రియాశీల ఎల్‌పిజి వినియోగదారులు ఉన్నారు.

ఇరాన్ నుండి ఇండోనేషియా పౌరుల తరలింపు

ఇరాన్‌లో ఉన్న తన పౌరులను తరలించే ప్రక్రియను ఇండోనేషియా నేడు ప్రారంభించనుంది.

మొదటి దశలో అజర్‌బైజాన్ మీదుగా తరలింపు జరుగుతుందని, 32 మందితో కూడిన మొదటి బృందం సోమవారం లేదా మంగళవారం జకార్తా చేరుకుంటుందని అధికారులు తెలిపారు.

ఇరాన్‌లో మొత్తం 329 మంది ఇండోనేషియన్లు ఉండగా, వారిలో ఎక్కువ మంది 'కోమ్' (Qom) నగరంలో చదువుకుంటున్న విద్యార్థులే. ప్రస్తుతానికి ఇతర మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుండి తరలింపు ఆలోచన లేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.

పరిమితంగా విమాన సర్వీసులు..

మిస్సైల్ దాడుల ముప్పు పొంచి ఉన్నప్పటికీ, ఎమిరేట్స్, ఎతిహాద్ ఎయిర్‌వేస్ తమ హబ్‌ల నుండి ప్రపంచవ్యాప్త నగరాలకు పరిమిత విమాన సర్వీసులను పునరుద్ధరించాయి.

ఎతిహాద్ (Etihad): మార్చి 19 వరకు ఢిల్లీ, లండన్, న్యూయార్క్ సహా 70 ప్రాంతాలకు పరిమిత సర్వీసులు నడుపుతామని ప్రకటించింది.

ఎమిరేట్స్ (Emirates): తదుపరి నోటీసు ఇచ్చే వరకు 82 ప్రాంతాలకు విమానాలను నడపనుంది.

మిస్సైల్ దాడుల కారణంగా నిన్న ఫ్రాన్స్ పౌరులను తీసుకెళ్లాల్సిన ఎయిర్ ఫ్రాన్స్ విమానం వెనుదిరగాల్సి వచ్చింది. దుబాయ్ విమానాశ్రయంలో రద్దీ పెరిగినప్పటికీ, అది సాధారణ స్థాయి కంటే కేవలం 25 శాతం మాత్రమే ఉంది.

ఇరాన్ వద్ద ఇజ్రాయెల్ 'హెరాన్' డ్రోన్ కూల్చివేత

ఇరాన్ లోని ఇస్ఫహాన్ నగరంపై ఎగురుతున్న ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన 'హెరాన్' (Heron) డ్రోన్‌ను కూల్చివేసినట్లు ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ప్రకటించింది. హెరాన్ డ్రోన్లు ఇజ్రాయెల్ వద్ద ఉన్న అతిపెద్ద మానవ రహిత విమానాలు. ఇవి 2007 నుండి వినియోగంలో ఉన్నాయి.

క్యూబా పని కూడా పడతా- ట్రంప్ హెచ్చరిక

క్యూబా సంగతి కూడా చూస్తానని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. అమెరికా జాతీయ భద్రతకు, విదేశాంగ విధానానికి క్యూబా తీవ్రమైన ముప్పుగా మారిందని పేర్కొన్నారు. ముందు ఇరాన్‌ పని ముగించి.. తర్వాత క్యూబా సంగతి (Cuba) చూస్తామన్నారు. అయితే అది ఎప్పుడో తెలియదన్నారు. ఇజ్రాయెల్‌ దళాలతో కలిసి, అనుకున్న దానికంటే వేగంగానే తమ దళాలు ఇరాన్‌పై దాడులు కొనసాగిస్తున్నాయన్నారు. వరుస దాడుల వల్ల ఇరాన్ సైనిక సామర్థ్యాలు కూడా భారీగా క్షీణించాయన్నారు. ఈ దాడులను ఎదుర్కోవడానికి వారికి తమలా వైమానిక దళం లేదని పేర్కొన్నారు.

ఇరాన్ ని నాశనం చేశాం

ఇరాన్‌ (Iran) నావికాదళాన్ని కూడా తాము పూర్తిగా నాశనం చేశామని ట్రంప్‌ ప్రకటించారు. మూడు రోజుల్లోనే 24 ఇరాన్‌ నౌకలను తుడిచిపెట్టామన్నారు. దీంతో ఆ దేశ అధికారులు తమ కాళ్ల బేరానికి వచ్చారన్నారు. అణు ఒప్పందంపై చర్చలు జరపడానికి సిద్ధంగా ఉన్నట్లు పలువురు ఇరాన్‌ అధికారులు తమకు చెప్పారని.. అయితే, ఇప్పటికే ఆలస్యమైందని తాను చెప్పినట్టు పేర్కొన్నారు. 

భారత్ కు అమెరికా మినహాయింపు..

ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం, ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో భారత్‌కు అమెరికా కొన్ని కీలకమైన మినహాయింపులు ఇచ్చింది. ముఖ్యంగా ఇంధన భద్రత, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ నిర్ణయాలు తీసుకుంది:

చాబహార్ ఓడరేవును వాడుకోండి..

ఇరాన్‌లోని చాబహార్ ఓడరేవు నిర్వహణకు సంబంధించి భారత్‌కు అమెరికా 6 నెలల పాటు ఆంక్షల నుండి మినహాయింపునిచ్చింది. ఈ మినహాయింపు ఏప్రిల్ 26, 2026 వరకు చెల్లుబాటు అవుతుంది. ఆఫ్ఘనిస్థాన్, మధ్య ఆసియా దేశాలతో వాణిజ్యం కొనసాగించడానికి ఈ ఓడరేవు భారత్‌కు ఎంతో కీలకం.

పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధం కారణంగా చమురు సరఫరాకు ఆటంకం కలగకుండా ఉండేందుకు, సముద్రంలో నిలిచిపోయిన రష్యా ముడి చమురును కొనుగోలు చేయడానికి భారతీయ కంపెనీలకు అమెరికా 30 రోజుల తాత్కాలిక మినహాయింపు ఇచ్చింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు అదుపులో ఉంచేందుకు ఈ వెసులుబాటు కల్పించారు.

భారత్ వైఖరి:ఎలా ఉందంటే..

అమెరికా కొన్ని మినహాయింపులు ఇచ్చినప్పటికీ, భారత్ ఈ యుద్ధంలో చాలా జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోంది. ఇటు అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమితో సంబంధాలను కాపాడుకుంటూనే, అటు ఇరాన్ వంటి వ్యూహాత్మక భాగస్వామితో సంబంధాలు దెబ్బతినకుండా "చర్చల ద్వారా శాంతి"ని కోరుతోంది.