దేశ స్వాతంత్య్ర కోసం ఆర్ఎస్ఎస్ పోరాడలేదా?

స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో ఆర్ఎస్ఎస్ పాత్ర లేదని చెప్పడానికి చాలా ఉదాహారణలు ఉన్నాయి. దానికి ఆ సంస్థ రెండో అధిపతి గోల్వార్కర్ రాసిన ‘టువార్డ్ ఏ మాస్కులైన్ నేషన్ హుడ్’ అనే వ్యాసాన్ని చదవాలి. అందులో చాలా స్పష్టంగా కేవలం బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా ఆందోళన చేయడం మాత్రమే జాతీయవాద చర్యగా పరిగణించలేమని పేర్కొన్నారు. అలాగే దాని మిత్రపక్షమైన హిందూ మహాసభ ‘క్విట్ ఇండియా’ ఉద్యమాన్ని ప్రతిఘటించింది.

1942 ఆగష్టు 8న క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం ప్రారంభం అయింది. దీనికి కొన్ని రోజుల ముందు అంటే 1942, జూలై 26 న బెంగాల్ శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ ఓ లేఖను అప్పటి బెంగాల్ గవర్నర్ జాన్ హెర్బర్ట్ కు రాశారు. ఆయన అప్పటికే ఫజలుల్ హక్ మంత్రివర్గ సభ్యుడు. రెండో ప్రపంచయుద్ధ సమయంలో ప్రజా అశాంతిని రేకెత్తించే ఏ చర్యనైనా ప్రతిఘటించాలని అన్నారు.

‘‘యుద్ధ సమయంలో అశాంతిని సృష్టించే ఏ ఉద్యమమైనా బెంగాల్ ఉనికి ప్రమాదకరం. కాబట్టి కాంగ్రెస్ ఎంతగా ప్రయత్నించినప్పటికీ ఈ ఉద్యమం రాష్ట్రంలో పాతుకుపోకుండా విఫలమయ్యే విధంగా రాష్ట్ర పరిపాలనను కొనసాగించాలి’’ ప్రభుత్వానికి పూర్తిగా తన మద్దతును ప్రకటించారు.

అలాగే జపాన్ దళాలు ఆసియాలో పేట్రేగిపోతున్నాయని, బెంగాల్ ఉనికికి ప్రమాదం ఉందని అప్పటి ప్రభుత్వానికి తన మద్దతును తెలిపారు. రాజ్యాంగబద్ధమైన ప్రభుత్వాలు భారతీయులకు పరిపాలనలో భాగస్వామ్యం కల్పించాయని శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ వాదించారు.

ఇవి గుర్తు చేసి ఆయనను కించపరచడం ముఖ్య ఉద్దేశం కాదు. కానీ చరిత్రను మాత్రమే గుర్తు చేసుకోవడం లాంటిది. రాజకీయా పార్టీలు, నాయకులు పొరపాటు చేశామని అంగీకరించడం సర్వసాధారణం కాదు. ఇక ముఖర్జీ విషయంలో ఈ ప్రశ్న తలెత్తదు. ఆయన 1953 జూన్ లో జమ్మూకశ్మీర్ లో నిర్లక్ష్యం కారణంగా చాలా చిన్నవయస్సులోనే జైలులో మరణించారు.

ఆనాటి షేక్ అబ్దుల్లా ప్రభుత్వాన్నే చరిత్ర ఎప్పటికీ నిందించింది. కానీ ఆయన అనుచరులు కాంగ్రెస్‌ను, దాని క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాన్ని గుడ్డిగా వ్యతిరేకించడం నుంచి మారి, చరిత్రలోని ఆ మహత్తర ఘట్టాన్ని ఒక జాతీయ మైలురాయిగా జరుపుకోవడం హృదయానికి ఎంతో ఆనందాన్నిస్తుంది.

ఇటీవలి కాలంలో, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ మహాత్మా గాంధీకి, 1942 ఉద్యమంలో పాల్గొన్న స్వాతంత్ర్య సమరయోధులందరికీ సోషల్ మీడియాలో నివాళులర్పించారు. గాంధీ ఇచ్చిన చారిత్రాత్మక 'డూ ఆర్ డై' పిలుపు దేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి నూతన శక్తిని, అచంచలమైన సంకల్పాన్ని నింపిందని మోదీ ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నారు.

ఇటీవలి వరకు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ప్రదర్శించిన రక్షణాత్మక వైఖరి లేదా ఆ రోజు పట్ల అసౌకర్యంగా భావించడం కంటే ఇది మేలు. నిజానికి 2020లో విజృంభిస్తున్న కోవిడ్ మహమ్మారి మధ్యలో, బీజేపీ నేతృత్వంలోని కేంద్రం 'చెత్త రహిత' భారత్ కోసం ఒక వారం రోజుల ప్రచారానికి ఆగస్టు 8వ తేదీని ప్రారంభ దినంగా గుర్తించింది.

ఇటీవలి కాలంలో, ఈ రోజును 'హర్ ఘర్ త్రివర్ణ' కార్యక్రమం (ఆగస్టు 9 నుంచి 17 వరకు) అధికారిక ప్రారంభ దినంగా గుర్తించడం మొదలవ్వడం మరింత సానుకూలమైన పరిణతి చెందిన వైఖరి. కానీ ఇక్కడ కూడా, చరిత్ర ఒక అడ్డంకిని సృష్టిస్తుంది.

1947లో దేశానికి చివరకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు, సంఘ్ పరివార్ త్రివర్ణ పతాకానికి వ్యతిరేకంగా ఒక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది. RSS అధికార పత్రిక అయిన 'ఆర్గనైజర్', 1947 జూలై 17 - 22 తేదీలలో ప్రచురించబడిన సంచికలు భారత త్రివర్ణ పతాకాన్ని బహిరంగంగా విమర్శించాయి. అప్పటి RSS అధిపతి ఎం.ఎస్. గోల్వాల్కర్, హిందువులు 'మూడు'ను అశుభ సంఖ్యగా భావిస్తారు కాబట్టి వారు ఆ జెండాను ఎప్పటికీ అంగీకరించరని పేర్కొన్నారు.

నిజానికి, ప్రాచీన కాలం నుంచి హిందువులు బ్రహ్మ-విష్ణు-మహేశ్వరుల త్రిమూర్తులను, సృష్టికర్త, పోషకుడు, సంహారకుడు అనే వారి మూడు పాత్రలను పూజిస్తున్నారన్న విషయాన్ని గోల్వాల్కర్ మరిచిపోయినట్లు అనిపించింది.

తన 'బంచ్ ఆఫ్ థాట్స్' అనే పుస్తకంలో, ఈ "ఘనమైన, ప్రాచీన జాతికి... వేల సంవత్సరాలుగా... దాని స్వంత జెండా ఉంది" అని గోల్వాల్కర్ పేర్కొన్నారు. ఆయన ఎంపిక హిందువుల కాషాయ రంగు చీలిక జెండా అయిన భగవధ్వజం, దానిని స్వీకరించాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.

అదేవిధంగా, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ కొత్త భారత రాజ్యాంగాన్ని "క్లిష్టమైన, వైవిధ్యభరితమైన... నిబంధనలు" అని తీవ్రంగా విమర్శించింది, అది పాశ్చాత్య దేశాల నుంచి కాపీ చేయబడిందని పేర్కొంటూ, దేశానికి మార్గదర్శిగా మనుస్మృతిని స్వీకరించాలని డిమాండ్ చేసింది.

1948 జనవరి 30న మహాత్మా గాంధీ హత్య తర్వాత పరిస్థితులు నాటకీయంగా మారిపోయాయి. అప్పటి ఉప ప్రధాని, హోం మంత్రి సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ను నిషేధించి, దాని నాయకులను జైలులో పెట్టారు. ఆ తర్వాత ప్రధాని మోదీ పటేల్ గౌరవార్థం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన విగ్రహాన్ని నిర్మించడం విడ్డూరం.

పటేల్ వైఖరిలోని కఠినత్వంపై నెహ్రూకు సందేహాలు ఉన్నాయని చెప్పినప్పుడు, దివంగత నాయకుడు ఫిబ్రవరి 27న ఇలా రాశారు. "గాంధీజీ ఆలోచనా విధానాన్ని, ఆయన విధానాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, (హిందూ) మహాసభ వారు ఆయన హత్యను స్వాగతించారు". ఈ రెండు హిందూ సంస్థలు "స్వీట్లు పంపిణీ చేశాయన్న ఆరోపణలను" కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు.

1948, జూలై 18న పటేల్ “ఈ రెండు సంస్థల (ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, హిందూ మహాసభ), ముఖ్యంగా ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ కార్యకలాపాల ఫలితంగానే దేశంలో ఇంతటి ఘోర విషాదం జరగడానికి వీలయ్యే వాతావరణం ఏర్పడిందని మా నివేదికలు ధృవీకరిస్తున్నాయి. ఈ కుట్రలో హిందూ మహాసభలోని అతివాద వర్గం ప్రమేయం ఉందనడంలో నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ కార్యకలాపాలు ప్రభుత్వం, రాజ్యం మనుగడకు స్పష్టమైన ముప్పుగా పరిణమించాయి.

నిషేధం ఉన్నప్పటికీ ఆ కార్యకలాపాలు సద్దుమణగలేదని మా నివేదికలు చూపిస్తున్నాయి. నిజానికి, కాలం గడిచేకొద్దీ, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ వర్గాలు మరింత ధిక్కారపూరితంగా మారుతూ, తమ విధ్వంసక కార్యకలాపాలను అధిక స్థాయిలో కొనసాగిస్తున్నాయి.” గోల్వాల్కర్, ఇతరుల విజ్ఞప్తులు, నెహ్రూ ఆమోదం కూడా ఉన్నప్పటికీ, పటేల్ ఒకటిన్నర సంవత్సరాల పాటు ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌పై తన నిషేధం విషయంలో అంగుళం కూడా వెనక్కి తగ్గలేదు.

ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ రాజకీయాలకు దూరంగా ఉంటామని ప్రతిజ్ఞ చేసి, ఇతర విషయాలతో పాటు "భారత రాజ్యాంగం, జాతీయ పతాకం పట్ల విధేయత"ను ప్రకటించిన తర్వాత, 1949 జూలై 11న మాత్రమే ఆయన నిషేధాన్ని ఎత్తివేశారు.

ప్రస్తుతం ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, బీజేపీలే భారతీయులందరినీ జెండా పట్ల బహిరంగ గౌరవం ప్రదర్శించాలని నిర్దేశించడం విడ్డూరం. నిజానికి, అలా చేయడంలో విఫలమైతే ఒకరిని 'దేశద్రోహి'గా ముద్ర వేసే అవకాశం ఉంది. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, బీజేపీలు ఇప్పుడు గాంధీతో తమ సాన్నిహిత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, ఆయన ఆదర్శాలలో కొన్నింటిని (అన్నింటినీ కాదు) ప్రశంసిస్తున్నాయనేది కూడా గమనించదగ్గ విషయం.

అక్టోబర్ 15, 2019 నాటి 'ది ఆర్గనైజర్' సంచిక, "1925లో ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ను స్థాపించిన [కె.బి.] హెడ్గేవార్‌తో మహాత్మా గాంధీకి ఉన్న పరిచయం సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం నాటిదని చెప్పవచ్చు. గాంధీజీని జైలులో పెట్టడాన్ని నిరసిస్తూ 1922లో కాంగ్రెస్ నాగ్‌పూర్‌లో ఒక భారీ ర్యాలీని నిర్వహించినప్పుడు, హెడ్గేవారే ఆ ర్యాలీని ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు. మహాత్మా గాంధీ మాటలకు, చేతలకు మధ్య ఎలాంటి తేడా లేదని హెడ్గేవార్ ప్రకటించారు" అని చాలా నిర్మొహమాటంగా ప్రకటించింది.

ఆ తర్వాత, 1942లో ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ ముస్లింలకు లేదా క్విట్ ఇండియా ఉద్యమానికి వ్యతిరేకమని గాంధీ మద్దతుదారులు ఆయనను తప్పుదోవ పట్టించారని ఆరోపించింది. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్-బీజేపీ అనుకూల 'స్వరాజ్య' పత్రిక కూడా ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ పట్ల, దాని తత్వం, క్రమశిక్షణ పట్ల గాంధీకి ఉన్న గౌరవాన్ని వివరించడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ విధంగా, ఆర్‌ఎస్‌ఎస్-బీజేపీలు గాంధీతో తమ సంబంధాన్ని పునర్నిర్వచించుకుంటుండగా, ఒకప్పుడు త్రివర్ణ పతాకాన్ని వ్యతిరేకించిన వారే దాని అత్యంత తీవ్ర మద్దతుదారులుగా మారిపోయారు. ఇది నిజమైన పురోగతి, నిజంగా స్వాగతించదగినది.