ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాజకీయ వ్యూహాల్లో సింగపూర్ అనేది కేవలం ఒక నమూనా నగరం మాత్రమే కాదు, అది ప్రపంచ బ్యాంకు ఖజానాను తెరిచే ఒక మాస్టర్ కీ. నాడు ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో 1995-2004 మధ్య కాలంలోనే ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి నేరుగా భారీ రుణాలు పొందిన తొలి భారతీయ నేతగా రికార్డు సృష్టించిన చంద్రబాబుకు, అంతర్జాతీయ నిధులను ఎలా రాబట్టాలో బాగా తెలుసు అన్న సూత్రాన్ని అవపోసన పట్టిన నేతగా అటు అధికారులు, ఇటు విశ్లేషకులు చెబుతుంటారు. అమరావతి రాజధాని నిర్మాణం నుంచి రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిపుష్టి వరకు ఆయన చూపు ఎప్పుడూ ఆ ద్వీప దేశం వైపే ఉండటం వెనుక అసలు రహస్యం కూడా.. సింగపూర్ మార్క్ విశ్వసనీయతతో ప్రపంచ బ్యాంకు రుణాలను పట్టాలెక్కించడమే. సింగపూర్ ప్రభుత్వ సంస్థలు మాస్టర్ ప్లాన్ ఇస్తే, ఆ ప్రాజెక్టుపై అంతర్జాతీయ సంస్థలకు నమ్మకం పెరుగుతుందనేది ఆయన పక్కా ప్లాన్. అందుకే, రాజధాని నిర్మాణానికి అవసరమైన వేల కోట్ల రూపాయల ఆర్థిక రుణాలను ప్రపంచ బ్యాంకుతో పాటు ఇతర సంస్థల నుంచి భారీగా పొందేందుకు చంద్రబాబు తన సింగపూర్ మంత్రాన్ని వాడుతున్నారనే చర్చ ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లో ఆసక్తికరంగా మారింది.
సింగపూర్ మోడల్.. అమరావతికి ఊపిరి
ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అమరావతిని కేవలం ఒక పరిపాలనా నగరంలా కాకుండా, ప్రపంచ స్థాయి గ్లోబల్ సిటీగా తీర్చిదిద్దాలని కంకణం కట్టుకున్నారు. ఇందుకోసం ఆయన ఎంచుకున్న నమూనా సింగపూర్ మోడల్. పట్టణ ప్రణాళికలో ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా నిలిచే సింగపూర్ ప్రభుత్వ సంస్థలైన సుర్బానా జురాంగ్ (Surbana Jurong) ద్వారా అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్ను రూపొందించారు. ఈ ప్రణాళికలు కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాకుండా, అంతర్జాతీయ సంస్థలను ఆకర్షించేలా ఉండటం చంద్రబాబు వ్యూహంలో తొలి అడుగుగా అభివర్ణిస్తున్నారు.
ప్రపంచ బ్యాంకు రుణాలకు.. సింగపూర్కు ఉన్న లింక్
అమరావతి నిర్మాణానికి అవసరమైన వేల కోట్ల రూపాయల నిధుల కోసం చంద్రబాబు ప్రపంచ బ్యాంకు (World Bank), ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు (ADB) వంటి సంస్థలపై ఆధారపడ్డారు. అయితే, ఈ బ్యాంకులు రుణాలు ఇచ్చే ముందు ప్రాజెక్టు విశ్వసనీయతను (Credibility) చూస్తాయి. సింగపూర్ వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశం ఈ ప్రాజెక్టులో భాగస్వామిగా ఉండి, మాస్టర్ ప్లాన్ సిద్ధం చేస్తే, ఆ ప్రాజెక్టు పారదర్శకంగా ఉంటుందని ప్రపంచ బ్యాంకు నమ్ముతుంది. అంటే, అమరావతికి నిధులు రావాలంటే సింగపూర్ ప్లాన్ ఒక గ్రీన్ సిగ్నల్ వంటిదన్నమాట.
సింగపూర్లో ప్రపంచ బ్యాంకు హబ్.. ఏపీకి వరం
చంద్రబాబు సింగపూర్పై ఇంతగా మక్కువ చూపడానికి మరో కీలక కారణం ఉంది. ప్రపంచ బ్యాంకు తన మొట్టమొదటి ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ అర్బన్ డెవలప్మెంట్ హబ్ ను సింగపూర్లో ఏర్పాటు చేసింది. ఇతర దేశాలకు మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో సాంకేతికతను అందించడానికి ఈ హబ్ పనిచేస్తుంది. సింగపూర్ నిపుణులు అందించే డిజైన్ల ప్రకారం పనులు జరిగితే, నిధుల విడుదల సులభతరం అవుతుంది. అందుకే చంద్రబాబు తన పర్యటనల ద్వారా ఈ ముక్కోణపు బంధాన్ని (AP-Singapore-World Bank) బలోపేతం చేస్తున్నారన్న చర్చ కూడా ఉంది.
ముక్కోణపు ఒప్పందం దిశగా అడుగులు
ప్రస్తుతం అమరావతి ప్రాజెక్టును మళ్లీ గాడిలో పెట్టేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, సింగపూర్ ప్రభుత్వం, ప్రపంచ బ్యాంకు భాగస్వాములుగా ఒక ముక్కోణపు ఒప్పందం (Tripartite Agreement) కుదుర్చుకునే దిశగా చర్చలు సాగుతున్నాయి. దీనివల్ల ప్రాజెక్టుకు కావాల్సిన నిధులు, అత్యాధునిక సాంకేతికత ఒకే వేదికపైకి వస్తాయి. చంద్రబాబు, లోకేష్, ఏపీ మంత్రుల వరుస సింగపూర్ పర్యటనల వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం ఈ ఆర్థిక, సాంకేతిక బలోపేతమే అన్న చర్చ రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తోంది.
2019 బ్రేక్.. 2024 రీ-కనెక్ట్
2019లో ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రభుత్వం మారినప్పుడు, సింగపూర్ కన్సార్టియం ప్రాజెక్టు నుండి తప్పుకోవడంతో పాటు ప్రపంచ బ్యాంకు కూడా తన రుణాలను నిలిపివేసింది. అయితే, 2024లో చంద్రబాబు మళ్ళీ అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే సింగపూర్తో బంధాన్ని పునరుద్ధరించారు. ఫలితంగా ప్రపంచ బ్యాంకు, ఏడీబీ కలిసి సుమారు $1.6 బిలియన్ల (దాదాపు రూ.13,500 కోట్లు) రుణాన్ని మంజూరు చేశాయి. సింగపూర్ నిపుణుల సలహాలతోనే ఈ నిధులను రోడ్లు, డ్రైనేజీ వంటి పనులకు ఖర్చు చేయనున్నారు.
ఆరోపణల పర్వం..విపక్షాల విమర్శలు
చంద్రబాబు సింగపూర్ పర్యటనలపై వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) నాయకులు ఎప్పుడూ తీవ్ర ఆరోపణలు చేస్తూనే ఉంటారు. ఆయన సింగపూర్లో తన అక్రమ ఆస్తులను దాచుకున్నారని, అందుకే తరచుగా అక్కడికి వెళ్తుంటారని వారు విమర్శిస్తారు. ముఖ్యంగా సింగపూర్కు చెందిన మాజీ మంత్రి ఎస్. ఈశ్వరన్ వంటి వారితో చంద్రబాబుకు వ్యాపార సంబంధాలు ఉన్నాయని ఆరోపించారు. రాష్ట్ర ప్రయోజనాల కంటే వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలే ఈ పర్యటనల వెనుక ఉన్నాయని విపక్షాలు వాదిస్తుంటాయి.
అయితే ఈ ఆరోపణలను చంద్రబాబు, తెలుగుదేశం పార్టీ (TDP) తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నాయి. ఆయన పర్యటనలు కేవలం రాష్ట్ర అభివృద్ధికి, పెట్టుబడుల ఆకర్షణకు, అమరావతి వంటి ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుల కోసమేనని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. సింగపూర్ వద్ద ఉన్న ప్రపంచ స్థాయి నాలెడ్జ్ను ఏపీకి తీసుకురావడమే తమ లక్ష్యమని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇందులో భాగంగానే ఇటీవల 37 మంది టీచర్లను కూడా శిక్షణ కోసం ప్రభుత్వం సింగపూర్ పంపడం విశేషం.
ప్రపంచ బ్యాంకుతో పాత అనుబంధం
చంద్రబాబుకు ప్రపంచ బ్యాంకుతో ఉన్న అనుబంధం ఈనాటిది కాదు. 1995-2004 మధ్య ఉమ్మడి ఏపీ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక పునర్నిర్మాణ ప్రాజెక్టు (APERP) కోసం వేల కోట్ల రుణాలు పొందారు. ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి నేరుగా రుణం పొందిన మొదటి భారతీయ రాష్ట్రంగా ఏపీని నిలిపారు. హైటెక్ సిటీ నిర్మాణం, విద్యుత్ సంస్కరణలు, ప్రాథమిక విద్య వంటి రంగాల్లో అప్పట్లో ఆయన చేసిన ప్రయోగాలు ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రశంసలు పొందాయో లేదో తెలియదు కానీ.. చంద్రబాబు ప్రపంచ బ్యాంకు జీతగాడు అనే పేరును మాత్రం చంద్రబాబు సొంతం చేసుకున్నారు.
లోకేష్ పర్యటన.. భవిష్యత్ ప్రణాళిక
తాజాగా మంత్రి నారా లోకేష్ కూడా సింగపూర్ పర్యటనకు వెళ్లారు. ఐటీ, ఎలక్ట్రానిక్స్, నైపుణ్యాభివృద్ధి రంగాల్లో సింగపూర్ సహకారం తీసుకోవడమే ఈ పర్యటన ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. అమరావతి చుట్టూ ఇండస్ట్రియల్ హబ్లను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా యువతకు ఉపాధి కల్పించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. మొత్తానికి, రాజకీయ విమర్శలు ఎలా ఉన్నా.. చంద్రబాబు సింగపూర్ మంత్రం వెనుక రాష్ట్రానికి అంతర్జాతీయ నిధులు, రుణాల కోసమే అనే పక్కా వ్యూహం కనిపిస్తోంది.
పాలనలో సింగపూర్ మార్క్
ఆంధ్రప్రదేశ్ కు ప్రపంచ బ్యాంకు నుంచి రుణాలు తీసుకొచ్చేందుకు, దాని కోసం సింగపూర్ కు ఏపీ సర్కార్ మీద నమ్మకం కలిగించేందుకు ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మరో వినూత్న ప్రయోగానికి తెరలేపారు. రాష్ట్రంలోని ఒక జిల్లాను పైలట్ ప్రాజెక్టుగా ఎంపిక చేసి, అక్కడ సింగపూర్ మోడల్ పాలనా పద్ధతులను పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలని ఆయన నిర్ణయించారు. ఇటీవల జరిగిన ఏడవ కలెక్టర్ల సమావేశంలో ఈ అంశంపై జిల్లా అధికారులకు దిశానిర్దేశం చేసిన సీఎం, దీనికి సంబంధించిన సమగ్ర యాక్షన్ ప్లాన్ (Action Plan) ను కేవలం 90 రోజుల్లోనే సిద్ధం చేయాలని డెడ్ లైన్ విధించారు. సింగపూర్లో అమలవుతున్న పారదర్శకమైన ఈ-గవర్నెన్స్, వేగవంతమైన ప్రజా సేవలు, క్రమశిక్షణతో కూడిన పట్టణ ప్రణాళిక, కఠినమైన జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలను ఈ జిల్లాలో ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేయనున్నారు. ఈ పైలట్ ప్రాజెక్టు తర్వాత ఇదే విధానాన్ని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరించడం మరింత నమ్మకాన్ని సింగపూర్ కు కలగించి తద్వారా రుణాలు పొందడాన్ని సులభతరం చేసుకోవచ్చనేది చంద్రబాబు పక్కా వ్యూహంగా చర్చ ఉంది.
సింగపూర్ మంత్రం.. నిధుల తంత్రం
మొత్తానికి, చంద్రబాబు నాయుడు చేస్తున్న సింగపూర్ జపం వెనుక ఉన్నది కేవలం ఒక నగరంపై మోజు మాత్రమే కాదు, అది ప్రపంచ బ్యాంకు ఖజానా తాళం తీసే పక్కా ఆర్థిక తంత్రం. అంతర్జాతీయ రుణదాతల ముందు విశ్వసనీయత అనే కరెన్సీ చెల్లాలంటే, దానికి సింగపూర్ మార్క్ సర్టిఫికేషన్ ఉండాలన్నది ఆయన గట్టి నమ్మకం. అందుకే, అప్పుల ద్వారానే అభివృద్ధి అనే విమర్శలు ఒకవైపు వినబడుతున్నా, సింగపూర్ అండ .. ప్రపంచ బ్యాంకు అండ అనే వ్యూహంతోనే ఆయన తన రాజకీయ చదరంగాన్ని నడిపిస్తున్నారనే చర్చ అధికార వర్గాల్లో కూడా వినిపిస్తోంది.
రుణాల భారంతో భవిష్యత్తు తాకట్టు
విపక్షాలు దీనిని అప్పుల ఊబి అని పిలుస్తున్నా, చంద్రబాబు మాత్రం దీనిని అద్భుత రాజధాని నిర్మాణానికి పునాది అని నమ్ముతున్నారు. 90 రోజుల్లో జిల్లా స్థాయిలో సింగపూర్ మోడల్ అమలుకు ఆదేశించడం చూస్తుంటే, ఆయన ఎంతటి వేగంతో ఈ రుణాల వ్యూహాన్ని పట్టాలెక్కిస్తున్నారో అర్థమవుతోంది. మరి ఈ సింగపూర్ రూట్ ఆంధ్రప్రదేశ్ను ఆసియాలోనే అత్యుత్తమ రాష్ట్రంగా నిలబెడుతుందా, లేక అంతర్జాతీయ రుణాల భారంతో భవిష్యత్తును తాకట్టు పెడుతుందా అన్నది కాలమే నిర్ణయించాలి. ఏది ఏమైనా, తన కలల రాజధాని అని చెప్పుకుంటున్న అమరావతి కోసం చంద్రబాబు చేస్తున్న ఈ సింగపూర్ సంచారం ఇప్పుడు నవ్యాంధ్ర రాజకీయాల్లోనే ఒక అతిపెద్ద సస్పెన్స్ థ్రిల్లర్ గా మారిందనే చెప్పొచ్చు.