తూర్పున మమత, దక్షిణాన స్టాలిన్: ఓడారా? ఓడించబడ్డారా?
బలమైన నేతల ఓటమి వెనుక దిగ్బంధన వ్యూహంపై రగులుతున్న చర్చ.
భారత రాజకీయ యవనికపై అజేయ శక్తులుగా వెలుగొందుతున్న ఇద్దరు ధీశాలి నాయకులు..తూర్పున బెంగాల్ పులి మమతా బెనర్జీ, దక్షిణాన ద్రవిడ కోట వారసుడు ఎం.కె. స్టాలిన్..ఒకేసారి తమ సొంత నియోజకవర్గాల్లోనే పరాజయం పాలవ్వడం 2026 ఎన్నికల ఫలితాల్లో అత్యంత విస్మయకర పరిణామం. అయితే, ఈ ఓటములను కేవలం ప్రజా తీర్పుగా కాకుండా, కేంద్రంలోని అధికార పార్టీ పక్కా ప్రణాళికతో అమలు చేసిన ఒక వ్యవస్థాగత దిగ్బంధన వ్యూహంగా విపక్షాలు అభివర్ణిస్తున్నాయి. స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) పేరుతో లక్షలాది ఓట్ల గల్లంతు, పోలింగ్ ముంగిట ఈడీ (ED), ఐటీ (IT) దాడులతో సాగించిన మానసిక యుద్ధం, కేంద్ర బలగాల మోహరింపు ద్వారా ఓటర్లను భయభ్రాంతులకు గురిచేయడం వంటి చర్యలు ఈ హేమాహేమీలను వారి సొంత గడ్డపైనే కట్టడి చేశాయని తీవ్ర ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. జాతీయ స్థాయిలో బీజేపీ ఆధిపత్యాన్ని నిరంతరం ధిక్కరిస్తున్న ఈ ఇద్దరు నేతలను నైతికంగా దెబ్బతీసేందుకే ఈ రాజకీయ చక్రవ్యూహం పన్నారనే వాదన ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా పెను చర్చకు దారితీస్తోంది.
బెంగాల్లో ఎస్ఐఆర్ కలకలం.. మమత ఆరోపణలు
పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయాల్లో ఎన్నడూ చూడని విధంగా మమతా బెనర్జీ తన సొంత నియోజకవర్గం భవానీపూర్లో, తన మాజీ అనుచరుడు సువేందు అధికారి చేతిలో ఓటమి పాలవ్వడం విశ్లేషకులను సైతం విస్మయానికి గురిచేసింది. అయితే, ఈ ఓటమిని బీజేపీ పన్నిన పక్కా కుట్రగా మమత అభివర్ణించారు. కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) పేరుతో దాదాపు 1.5 లక్షల మంది తమ పార్టీ సానుభూతిపరుల ఓట్లను జాబితా నుండి అన్యాయంగా తొలగించారని ఆమె ఆరోపించారు. దీనికి తోడు, పోలింగ్ సమయంలో కేంద్ర బలగాలు ముస్లిం మైనారిటీలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఓటర్లను భయభ్రాంతులకు గురిచేశాయని, కావాలనే వారిని ఓటు వేయకుండా అడ్డుకున్నారని ఆమె మండిపడ్డారు. ఇది ప్రజా తీర్పు కాదు, వ్యవస్థల ద్వారా జరిగిన ఘోరమైన కుట్ర అని టీఎంసీ ధ్వజమెత్తింది.
ద్రవిడ కోటలో స్టాలిన్ ఓటమి.. దిగ్బంధన వ్యూహమేనా?
దక్షిణ భారతాన బీజేపీ ఆధిపత్యాన్ని నిలవరించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న ఎం.కె. స్టాలిన్, తన పట్టున్న కొలత్తూరు నియోజకవర్గంలో టీవీకే (TVK) అభ్యర్థి చేతిలో ఓడిపోవడం ద్రవిడ రాజకీయాల్లో ఒక శకం ముగిసిందా? అన్న సందేహాలను కలిగించింది. కానీ, ఈ ఓటమి వెనుక కూడా ఎస్ఐఆర్ నీడలు కనిపిస్తున్నాయి. స్టాలిన్ సొంత నియోజకవర్గంలో సుమారు 15 వేలకు పైగా ఓట్లను వ్యూహాత్మకంగా తొలగించారని, ఇది తనను ఓడించడానికి బీజేపీ పన్నిన కుట్ర అని డీఎంకే శ్రేణులు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఎన్నికలకు ముందే బీజేపీ ఉత్తరప్రదేశ్, మణిపూర్ తరహాలో తమిళనాడులో హింసను ప్రేరేపించాలని చూస్తోందని స్టాలిన్ హెచ్చరించినట్లే.. పోలింగ్కు 48 గంటల ముందు కీలక నేతల నివాసాల్లో ఐటీ దాడులు జరగడం ప్రతిపక్షాలను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే దిగ్బంధన వ్యూహంలో భాగమని ఆయన అభివర్ణించారు.
మానసిక యుద్ధం..కేంద్ర సంస్థల ప్రయోగం
బీజేపీకి కొరకరాని కొయ్యలుగా ఉన్న మమత, స్టాలిన్ ఇద్దరినీ ఒకేసారి సొంత గడ్డపై దెబ్బతీయడం వెనుక కేంద్రం భారీ స్థాయి బలప్రయోగానికి దిగిందనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. ఎన్నికల ప్రచారం అత్యంత కీలక దశలో ఉన్నప్పుడు సీబీఐ, ఈడీ, ఐటీ వంటి సంస్థలను ఉపయోగించి తమ పార్టీ కార్యకర్తలను, కీలక నేతలను వేధించడం ద్వారా నైతికంగా దెబ్బతీశారని విపక్షాలు వాదిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా నియోజకవర్గాల్లో సున్నితమైన ప్రాంతాలను గుర్తించి, అక్కడ పోలీసు బలగాల ద్వారా సామాన్య ప్రజలను ఓటు వేయనీయకుండా అడ్డుకున్నారని, తద్వారా కృత్రిమంగా మెజారిటీని తారుమారు చేశారని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. ఈ చర్యలన్నీ కేవలం ఓడించడానికే కాదు, ఆ నేతల ఆత్మస్థైర్యాన్ని దెబ్బతీసే మానసిక యుద్ధం అని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
వ్యవస్థల ప్రయోగం.. ప్రజాస్వామ్యానికి సవాలే?
తూర్పున బెంగాల్ పీఠం, దక్షిణాన ద్రవిడ కోట ఈ రెండూ బీజేపీకి వ్యతిరేకంగా బలమైన గొంతుకలు వినిపించే ప్రాంతాలు. అందుకే ఈ ప్రాంతాల్లోని అగ్రనేతలను ఓడించడం ద్వారా జాతీయ స్థాయిలో తమకు ఎదురు లేకుండా చేసుకోవాలనేది బీజేపీ ప్లాన్ అని రాజకీయ విమర్శకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఎస్ఐఆర్ ద్వారా ఓట్ల తొలగింపు, కేంద్ర బలగాల అతి వినియోగం, నిరంతర దాడులు ఈ ఇద్దరు నాయకులను తమ సొంత నియోజకవర్గాలకే పరిమితం చేసేలా చెక్ పెట్టాయని భావిస్తున్నారు. ఒకే తరహా వ్యూహాత్మక తప్పిదాలు, వ్యవస్థాగత జోక్యం రెండు వేర్వేరు రాష్ట్రాల అగ్రనేతల ఓటమిలో ప్రతిబింబించడం భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో సరికొత్త చర్చకు ఆజ్యం పోస్తోంది.
దుర్భేద్యమైన నేతలపై కక్ష సాధింపు రాజకీయం?
బీజేపీకి దక్షిణాన స్టాలిన్, తూర్పున మమతా బెనర్జీలు కేవలం ముఖ్యమంత్రులు మాత్రమే కాదు, ఆ పార్టీ విధానాలను ధిక్కరించే గొంతులు. ఈ ఇద్దరు నాయకులు ఒకేసారి తమ సొంత నియోజకవర్గాల్లో ఓడిపోవడం వెనుక వ్యవస్థలను ప్రయోగించారనే వాదనకు బలం చేకూరుస్తోంది. ఎస్ఐఆర్ (SIR) వంటి సాంకేతిక సాధనాలను నియోజకవర్గాల వారీగా ఓట్ల సమీకరణలను మార్చడానికి వాడారని, ఒక పథకం ప్రకారం వీరిద్దరిని ఓడించడం ద్వారా వారి నైతిక స్థైర్యాన్ని దెబ్బతీయాలని బీజేపీ భావించిందని విమర్శలు వస్తున్నాయి. ప్రజాక్షేత్రంలో గెలవలేక, బలప్రయోగంతో గెలిచారని విపక్షాలు చేస్తున్న ఈ ఆరోపణలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్త చర్చకు దారితీశాయి.
వ్యవస్థల ప్రయోగం..కొరకరాని కొయ్యలపై కక్ష సాధింపా?
బీజేపీకి పక్కలో బల్లెంలా మారిన మమత, స్టాలిన్లు ఒకేసారి తమ సొంత స్థానాల్లో ఓడిపోవడం వెనుక ఉన్న కామన్ పాయింట్స్ ఇప్పుడు రాజకీయ విశ్లేషకులను విస్మయానికి గురిచేస్తున్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్, మణిపూర్ తరహాలో బలప్రయోగం చేసి, ప్రాంతీయ నేతల చుట్టూ ఉన్న ప్రజల రక్షణ వలయాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయాలని బీజేపీ భావించినట్లు కనిపిస్తోంది. బలమైన ప్రాంతీయ అస్తిత్వాన్ని చాటుతూ, కేంద్రంపై తిరుగుబావుటా ఎగురవేసిన వీరిద్దరిపై కక్ష సాధింపులో భాగంగానే.. కేంద్ర బలగాల మోహరింపు, ఓటర్ల తొలగింపు , కేంద్ర సంస్థల దాడులు వంటి అస్త్రాలను ప్రయోగించారనే ఆరోపణలు విపక్ష శిబిరాల్లో బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.
29 ఏళ్ల ప్రాయంలోనే..
పశ్చిమ బెంగాల్ రాజకీయాల్లో అజేయ శక్తిగా ఎదిగిన మమతా బెనర్జీ ప్రస్థానం ఒక అద్భుతమైన పోరాట గాథ. 1984 లోక్సభ ఎన్నికల్లో కేవలం 29 ఏళ్ల ప్రాయంలోనే రాజకీయ దిగ్గజం, సీపీఐ(ఎం) ఉద్దండుడు సోమనాథ్ ఛటర్జీని జాదవ్పూర్ నుంచి ఓడించి ఆమె దేశవ్యాప్త సంచలనం సృష్టించారు. ఆ విజయంతో అతి పిన్న వయస్కురాలైన ఎంపీలలో ఒకరిగా రికార్డు సృష్టించిన ఆమె, ఆ తర్వాత తన రాజకీయ యాత్రలో ఏడు సార్లు ఎంపీగా (1984 నుండి 2009 వరకు) అప్రతిహత విజయాలను అందుకున్నారు. 1989లో జాదవ్పూర్ నుంచి ఒకసారి ఓటమిని చవిచూసినా, అది ఆమె సంకల్పాన్ని మరింత దృఢపరిచింది. చివరకు కాంగ్రెస్ పార్టీతో విభేదించి 1998లో ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ను స్థాపించి బెంగాల్ రాజకీయాల్లో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని లిఖించారు.
అసమాన నాయకత్వ పటిమ
మమతా బెనర్జీ ఎమ్మెల్యేగా తన ముద్ర వేయకముందే పార్లమెంటరీ రాజకీయాల్లో అపారమైన అనుభవం గడించారు. 2011 నుండి 2026 వరకు వరుసగా మూడుసార్లు ముఖ్యమంత్రిగా పనిచేసి బెంగాల్పై తన పట్టును నిరూపించుకున్నారు. ఇప్పటివరకు ఆమె ఐదుసార్లు అసెంబ్లీ ఎన్నికల బరిలో నిలవగా, నాలుగు సార్లు ఘనవిజయం సాధించి తన ప్రజాదరణను చాటుకున్నారు. ఒక సామాన్య కార్యకర్తగా ప్రస్థానం ప్రారంభించి, ఉద్దండులను ఢీకొంటూ మూడు దశాబ్దాలకు పైగా బెంగాల్ రాజకీయాలను శాసించడం ఆమె అసమాన నాయకత్వ పటిమకు నిదర్శనం. యువ ఎంపీ నుండి వరుసగా మూడు సార్లు ముఖ్యమంత్రి వరకు సాగిన ఆమె ప్రయాణం భారత రాజకీయాల్లో ఒక అరుదైన మైలురాయి.
స్టాలిన్ వెనకడుగు వేయకుండా
తమిళనాడు రాజకీయాల్లో ఎం.కె. స్టాలిన్ ప్రస్థానం పట్టుదల, పోరాటానికి నిదర్శనం. ఆయన తన 31వ ఏట, 1984లో చెన్నైలోని థౌజండ్ లైట్స్ నియోజకవర్గం నుండి తొలిసారి అసెంబ్లీ బరిలో నిలిచారు. అయితే, అప్పట్లో ఎం.జి. రామచంద్రన్ (MGR) ప్రభంజనం ముందు ఆయన తొలి అడుగు ఓటమితోనే పడింది. ఆ ఎన్నికల్లో ఏఐఏడీఎంకే అభ్యర్థి కె.ఎ. కృష్ణస్వామి చేతిలో పరాజయం పాలైనప్పటికీ, స్టాలిన్ వెనకడుగు వేయకుండా క్షేత్రస్థాయిలో పార్టీని బలోపేతం చేస్తూ ముందుకు సాగారు.
మొదటిసారి అసెంబ్లీలోకి
తొలి ఓటమి నేర్పిన పాఠంతో 1989లో అదే నియోజకవర్గం నుండి గెలిచి మొదటిసారి అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టారు. 1991లో మరోసారి ఓటమిని చవిచూసినా, ఆ తర్వాత స్టాలిన్ వెనుతిరిగి చూడలేదు. 1996, 2001, 2006 ఎన్నికల్లో థౌజండ్ లైట్స్ నుండి హ్యాట్రిక్ విజయాలు నమోదు చేశారు. ఈ క్రమంలోనే చెన్నై మేయర్గా నగరాభివృద్ధిలో తనదైన ముద్ర వేయడమే కాకుండా, తమిళనాడు ఉప ముఖ్యమంత్రిగా రాష్ట్ర స్థాయి పాలనలో అపారమైన అనుభవం గడించారు. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన తర్వాత 2011లో కొలత్తూరుకు మారిన ఆయన, అక్కడ వరుసగా మూడు సార్లు విజయం సాధించి, 2021లో ముఖ్యమంత్రిగా పీఠాన్ని అధిరోహించారు.
అయితే, నాలుగు దశాబ్దాల రాజకీయ ప్రస్థానంలో ఎన్నో విజయాలను చూసిన స్టాలిన్కు 2026 అసెంబ్లీ ఎన్నికలు అనూహ్యమైన షాక్ ఇచ్చాయి. తన కంచుకోటగా భావించే కొలత్తూరు నియోజకవర్గంలో నటుడు విజయ్ నేతృత్వంలోని టీవీకే (TVK) అభ్యర్థి వి.ఎస్. బాబు చేతిలో సుమారు 8,795 ఓట్ల తేడాతో ఆయన ఓటమి పాలయ్యారు. 1984 నుంచి ఇప్పటి వరకు మొత్తం 10 సార్లు ఎమ్మెల్యేగా పోటీ చేసిన స్టాలిన్, ఎనిమిది సార్లు గెలిచి కేవలం రెండు సార్లు (1984, 1991) మాత్రమే గతంలో ఓడిపోయారు. సుదీర్ఘ విరామం తర్వాత, అదీ ముఖ్యమంత్రి హోదాలో ఉన్నప్పుడు సొంత గడ్డపైనే పరాజయం చెందడం తమిళ రాజకీయాల్లో అతిపెద్ద మలుపుగా నిలిచింది.
ప్రజా వ్యతిరేకత వల్ల జరిగిన మార్పు కాదు
భారత రాజకీయ చరిత్రలో 2026 ఎన్నికల ఫలితాలు ఒక అసాధారణ మలుపుగా నిలిచిపోయాయి. గతంలో 1977లో ఇందిరా గాంధీ వంటి ఉద్దండులు తమ సొంత నియోజకవర్గాల్లో ఓడిపోయినప్పటికీ, అది పూర్తిగా ఎమర్జెన్సీపై వెల్లువెత్తిన అణచివేయలేని ప్రజా వ్యతిరేకత వల్ల జరిగిన మార్పు. కానీ నేడు మమతా బెనర్జీ, ఎం.కె. స్టాలిన్ ఎదుర్కొన్న పరాజయాలు కేవలం ఓట్ల గణితానికి సంబంధించినవి కావనే విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఒకే రకమైన వ్యూహాత్మక తప్పిదాలు, వ్యవస్థాగత జోక్యం రెండు వేర్వేరు ధ్రువాల లాంటి రాష్ట్రాలలో ప్రతిబింబించడం, ఇది కేవలం యాదృచ్ఛికం కాదని, కేంద్రం తన అపరిమిత అధికారాలను ఉపయోగించి పన్నిన రాజకీయ చక్రవ్యూహం అనే అనుమానాలకు ఆజ్యం పోస్తోంది.
గొడ్డలి పెట్టు లాంటిది
ప్రస్తుత ఆరోపణలు నిజమైతే, ఇది భారత ప్రజాస్వామ్యంలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన ధోరణికి సంకేతం. సాంప్రదాయకంగా ఎన్నికలు ప్రజల నాడిని ప్రతిబింబిస్తాయి, కానీ సాంకేతికతను (SIR వంటివి), వ్యవస్థలను (ED, IT, కేంద్ర బలగాలు) ఉపయోగించి ప్రజా తీర్పును ప్రభావితం చేయడం అనేది ప్రజాస్వామ్య మూలాలకే గొడ్డలి పెట్టు లాంటిది. ప్రజాక్షేత్రంలో నేరుగా ఢీకొనలేక, వ్యవస్థల ద్వారా అగ్రనేతలను వారి గడ్డపైనే దిగ్బంధనం చేయడం ద్వారా సాధించిన ఈ విజయాలు, చట్టబద్ధమైనవే అయినా నైతికంగా చెల్లుతాయా అనే చర్చ మొదలైంది. అందుకే మమత, స్టాలిన్లు ఇప్పుడు ఈ వ్యవస్థల దిగ్బంధనంపై కేవలం రాజకీయంగానే కాకుండా, న్యాయపోరాటం ద్వారా నిగ్గుతేల్చాలని అడుగులు వేస్తున్నారు. ఇది భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో సరికొత్త రాజ్యాంగ వివాదానికి నాంది కాబోతోంది.
Next Story