ఏపీలో మళ్లీ కాపు రిజర్వేషన్ చర్చ.. రాజకీయ లెక్కలేనా?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎన్నికలకు ఇంకా దాదాపు మూడేళ్ల సమయం ఉన్నప్పటికీ, రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఎన్నికల వేడి ముందుగానే కనిపిస్తోంది. ఎన్నో ఏళ్లుగా అప్పుడప్పుడు చర్చకు వచ్చే కాపు రిజర్వేషన్ అంశం మరోసారి రాజకీయ వేదికపై ప్రధాన చర్చగా మారింది. ఇటీవల వెలుగులోకి వచ్చిన సాయికృష్ణ కస్టడీ మరణం కేసు నేపథ్యంలో ఈ అంశం మళ్లీ తెరపైకి రావడం విశేషం. ఈ పరిణామం వెనుక రాజకీయ సమీకరణాలు ప్రధాన కారణమని అమరయ్య అభిప్రాయపడ్డారు.

సాయికృష్ణ కేసులో కులపరమైన చర్చ మొదలుకావడంతో వివిధ రాజకీయ పార్టీలకు చెందిన కాపు నాయకులు తమ తమ వైఖరిని బలంగా వినిపిస్తున్నారని పేర్కొన్నారు.

కాపు రిజర్వేషన్ డిమాండ్ కొత్తది కాదని అమరయ్య గుర్తు చేశారు. 1953-54లో ఏర్పడిన తొలి బీసీ కమిషన్ (కాకా కాలేల్కర్ కమిషన్) కాపులను వెనుకబడిన వర్గాల జాబితాలో చేర్చిందని తెలిపారు. ఆ తర్వాత రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ, ప్రభుత్వాల మార్పులతో కాపులు పలుమార్లు బీసీ జాబితాలో చేరడం, తొలగించబడడం జరిగిందని వివరించారు.

1960లలో దామోదరం సంజీవయ్య ప్రభుత్వం తిరిగి బీసీల్లో చేర్చినా, అనంతరం కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి హయాంలో మళ్లీ తొలగించారని చెప్పారు. అప్పటి నుంచి కాపు సంఘాలు రిజర్వేషన్ల కోసం నిరంతరంగా ఉద్యమాలు కొనసాగిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు.

2014 ఎన్నికల సమయంలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు కాపులకు రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తామని హామీ ఇచ్చారని అమరయ్య గుర్తు చేశారు. ఆ హామీ అమలుకు సంబంధించి కమిషన్ ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, చట్టపరమైన అవరోధాల కారణంగా పూర్తి స్థాయిలో అమలు కాలేదన్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో ముద్రగడ పద్మనాభం నేతృత్వంలో భారీ ఉద్యమాలు జరిగాయని, తుని ఘటనతో ఈ అంశం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సంచలనంగా మారిందని చెప్పారు.

కాపు సామాజిక వర్గంలో ప్రాంతాల వారీగా పలు ఉపకులాలు ఉన్నాయని అమరయ్య వివరించారు. ఉత్తరాంధ్రలో తూర్పు కాపులు, తెలగలు, కోస్తాలో కాపులు, రాయలసీమలో బలిజలు, ఒంటరి తదితర ఉపవర్గాలు ఉన్నాయని తెలిపారు. సామాజిక, ఆర్థికంగా వెనుకబడి ఉన్నామని చెబుతూ వీరు రిజర్వేషన్ల కోసం చాలా కాలంగా డిమాండ్ చేస్తున్నారని చెప్పారు.

వైఎస్సార్, జగన్ ప్రభుత్వాల కాలంలో పరిణామాలు

వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కూడా కాపు రిజర్వేషన్ అంశంపై భారీ ఆశలు వ్యక్తమయ్యాయని, అయితే ఆ సమయంలో ముస్లింలకు రిజర్వేషన్లు అమలులోకి రావడంతో కాపుల డిమాండ్ నెరవేరలేదని చెప్పారు.

2019 ఎన్నికలకు ముందు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు (EWS) 10 శాతం రిజర్వేషన్ అమలులోకి వచ్చిన తర్వాత, అందులో 5 శాతం కాపులకు కేటాయించే దిశగా ప్రయత్నాలు జరిగినప్పటికీ చట్టపరమైన సమస్యల కారణంగా అమలు కాలేదని పేర్కొన్నారు. అనంతరం జగన్ ప్రభుత్వం ఆ విధానాన్ని కొనసాగించలేదని వివరించారు.

పవన్ కళ్యాణ్ పాత్ర

కాపు రిజర్వేషన్ అంశంపై పవన్ కళ్యాణ్ తరచూ స్పందిస్తూ, అవసరమైతే రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదో షెడ్యూల్ ద్వారా రక్షణ కల్పించాలని గతంలో అభిప్రాయపడ్డారని అమరయ్య తెలిపారు. అయితే దీనికి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదం అవసరమని, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక్కటే నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం లేదని స్పష్టం చేశారు.

ప్రస్తుతం కాపు ఓటు బ్యాంకును ఆకర్షించేందుకు ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు ప్రయత్నిస్తున్నాయని అమరయ్య విశ్లేషించారు. ఇటీవల జరిగిన సాయికృష్ణ ఘటనతో ఈ అంశం మళ్లీ రాజకీయ చర్చకు రావడం, వివిధ పార్టీల సమావేశాలు జరగడం కూడా అదే వ్యూహంలో భాగమని పేర్కొన్నారు.

అయితే ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో కాపు రిజర్వేషన్లు తక్షణమే అమలులోకి వచ్చే అవకాశాలు తక్కువగా కనిపిస్తున్నాయని, దీనికి విస్తృతమైన సామాజిక అధ్యయనం, చట్టపరమైన ప్రక్రియ, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదం అవసరమని అభిప్రాయపడ్డారు.