యూరప్ లో రాజకీయాలకు అతీతంగా ఉద్యమాలు ఉన్నాయా?

ఫ్రాన్స్‌లో పాఠశాలల్లో ఉపాధ్యాయుల కొరత, మౌలిక సదుపాయాల లోపాలను నిరసిస్తూ విద్యార్థులు మూడు వారాలకు పైగా ఆందోళనలు చేపట్టారు. ముఖ్యంగా తక్కువ ఆదాయ వర్గాలు నివసించే ప్రాంతాల్లోని పాఠశాలల్లో వనరుల కొరతపై వారు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. ఈ నిరసనలకు కార్మిక సంఘాలు, ఇతర కార్యకర్తలు కూడా మద్దతు ఇవ్వడంతో ప్రభుత్వ సేవలు, పెరుగుతున్న ఖర్చులకు సంబంధించిన అంశాలు ముందుకొచ్చాయి.

అయితే, కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఈ ఆందోళనలు హింసాత్మకంగా మారాయి. పారిస్‌తో పాటు పలు నగరాల్లో దోపిడీలు, ఆస్తుల ధ్వంసం చోటుచేసుకున్నాయి. వారాంతంలో జరిగిన అల్లర్లకు సంబంధించి సుమారు 2,400 మందిని అరెస్టు చేశారు. ఘర్షణల్లో వందలాది మంది గాయపడగా, కొన్ని పాఠశాలలకు నిప్పుపెట్టారు. లిమోజెస్‌లోని పాత సిటీ హాల్ భవనంలోనూ మంటలు చెలరేగాయి. ఈ ఘటనలను అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ఖండించారు. విధ్వంసానికి పాల్పడినవారిపై చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రకటించారు.

స్పెయిన్‌లో మాత్రం గృహ సంక్షోభం యువతకు ప్రధాన సమస్యగా మారింది. అధిక అద్దెలకు వ్యతిరేకంగా మాడ్రిడ్‌లోని పుయెర్టా డెల్ సోల్ ప్రాంతంలో నిరసనకారులు వారాలుగా గుడారాలు వేసుకుని ఆందోళన చేస్తున్నారు. 87 ఏళ్ల మారికార్మెన్ అనే మహిళ ఇంటి నుంచి ఖాళీ చేయించబడిన తర్వాత ఆసుపత్రిలో మరణించడం ఈ ఉద్యమానికి మరింత ఊపునిచ్చింది. ఇతర నగరాల్లోనూ ఇలాంటి నిరసన శిబిరాలు ఏర్పడ్డాయి.

స్పెయిన్‌లో కనీస వేతనం 1,221 యూరోలుగా ఉండగా, 80 చదరపు మీటర్ల ఇంటి సగటు నెలవారీ అద్దె సుమారు 1,130 యూరోలుగా ఉంది. దీంతో సంపాదనలో ఎక్కువ భాగం అద్దెలకే ఖర్చవుతోందని యువత ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తోంది. గృహ సమస్యలపై ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన చర్యలకు పార్లమెంట్‌లో మద్దతు లభించకపోవడంతో నవంబర్‌లో ముందస్తు ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. మరోవైపు, మెరుగైన వేతనాలు, పని పరిస్థితుల కోసం ఉపాధ్యాయులు నిరవధిక సమ్మెకు దిగారు. పోర్చుగల్‌లోనూ ఇళ్ల ధరలు, అద్దెల పెరుగుదలకు వ్యతిరేకంగా నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి.

ఇటలీలోనూ ఇదే తరహా అసంతృప్తి కనిపిస్తోంది. మెరుగైన ఉద్యోగాలు, వైద్యం, విద్య, గృహ వసతి, అధిక వేతనాలు కోరుతూ వేలాది మంది ‘ఇటాలియా ఇన్ పియాజ్జా’ ఉద్యమంలో పాల్గొంటున్నారు. సెప్టెంబర్‌లో దేశ ద్రవ్యోల్బణం 4.2 శాతానికి చేరగా, యూరోజోన్ సగటు 3.8 శాతంగా నమోదైంది. ట్యూరిన్, బొలోనియా, మిలాన్ నగరాల్లో నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారాయి. మిలాన్‌లో రెండు రోజుల అల్లర్ల సందర్భంగా 271 మందిని అరెస్టు చేయగా, భద్రతా సిబ్బందిలో 14 మంది గాయపడ్డారు. మరో ఉద్యమ బృందం అక్టోబర్ 17 నుంచి ప్రతి శనివారం దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలు కొనసాగిస్తామని ప్రకటించింది.

అల్బేనియాలో అవినీతికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఉద్యమంలో విద్యార్థులు కూడా పాల్గొంటున్నారు. రాజధాని టిరానాలో నిరసనకారులు, పోలీసుల మధ్య ఘర్షణలు చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రధాని ఎడి రామా రాజీనామా చేయాలని ఉద్యమకారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. అవినీతిని అరికట్టడంతో పాటు వైద్యం, విద్య, పింఛన్లకు రక్షణ కల్పించాలని కోరుతున్నారు. అయితే, నిరసనకారులు తీవ్రవాద భావజాలంతో ప్రభావితమయ్యారని రామా ఆరోపించారు.

సెర్బియాలోనూ అవినీతికి వ్యతిరేకంగా దాదాపు రెండేళ్లుగా విద్యార్థుల ఉద్యమం కొనసాగుతోంది. విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నారు. ఈ నెల 25న జరగనున్న పార్లమెంటరీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో మాజీ అధ్యక్షుడు అలెగ్జాండర్ వూచిచ్ తిరిగి అధికారంలోకి రావాలనే ప్రయత్నాలను విద్యార్థుల మద్దతున్న పార్టీ సవాలు చేస్తోంది.

ఈ పరిణామాలన్నీ యూరప్‌లో యువత ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల తీవ్రతను బయటపెడుతున్నాయి. ఉద్యోగ అవకాశాలు, అందుబాటులో గృహ వసతి, నాణ్యమైన విద్య, ప్రజాసేవలు వంటి అంశాలపై యువతలో అసంతృప్తి పెరుగుతోంది. కొన్ని దేశాల్లో ఈ నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారుతుండగా, మరికొన్ని చోట్ల రాజకీయ మార్పులకు దారితీసే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. యువత డిమాండ్లను ప్రభుత్వాలు ఏ విధంగా పరిష్కరిస్తాయన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.