గాలిలో దీపాలు గా గిరిజన బిడ్డల ప్రాణాలు

ఈ పాఠశాలలో మొత్తం 277 మంది విద్యార్థులు చదువుతున్నారు. వారిలో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు (89 మంది) శనివారం ఉదయం అల్పాహారం తిన్న తర్వాత వాంతులు, కడుపు నొప్పి, శ్వాస ఆడకపోవడం వంటి లక్షణాలతో అస్వస్థతకు గురయ్యారు. పాఠశాల సిబ్బంది స్పందించి 108 సేవలు ఉపయోగించి 18 మందిని మారేడుమిల్లి ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రానికి, 70 మందిని (కొందరు ICUలో) రంపచోడవరం ప్రాంతీయ ఆసుపత్రికి తరలించారు. బొరగా బుజ్జబాబు అనే విద్యార్థిని మరింత మెరుగైన చికిత్స కోసం రాజమహేంద్రవరం తరలించారు. ప్రస్తుతం విద్యార్థుల పరిస్థితి స్థిరంగా ఉన్నట్లు వైద్యులు తెలిపారు.

రంపచోడవరం ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న విద్యార్థలు

అల్పాహారం ఏమిటి? ఏమి జరిగింది?

విద్యార్థులకు అల్పాహారంగా వండిన ఇడ్లీలు, సాంబార్ (నిల్వ చేసిన నువ్వుల/వేరుశెనగ చట్నీ) వడ్డించారు. అధికారులు ఆహారం, తాగునీటి నమూనాలను సేకరించి ల్యాబ్ పరీక్షలకు పంపారు. ల్యాబ్ రిపోర్టు ఇంకా రాలేదు. అయితే ‘‘పాడైన ఇండ్లీపిండి (ఇడ్లీ మిక్స్/బ్యాటర్)’’ ఉపయోగించారని, సరిగ్గా ఉడికించకుండా వడ్డించారని, చట్నీని రోజుల తరబడి నిల్వ చేసి ఇచ్చారని స్థానికులు, విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు ఆరోపిస్తున్నారు. ఇది నిజమని సూచించేలా ఆహారం వికటించిన లక్షణాలు కనిపించాయి.

పాఠశాల హెడ్ మాస్టర్ నాగేశ్వరరావు, వార్డెన్ గణపతి లకు షోకాజ్ నోటీసులు జారీ చేశారు. జిల్లా వైద్య శాఖాధికారిణి సరిత, గిరిజన సంక్షేమ శాఖాధికారి రుక్మంగదయ్య, మారేడుమిల్లి ఎస్‌ఐ శ్రీనివాసరావు స్థలాన్ని పరిశీలించారు. ITDA PRO స్మరణ్‌రాజ్ డీడీకి ఆదేశాలు ఇచ్చారు.

పునరావృతమవుతున్న నిర్లక్ష్యం

ఇది ఒక్కసారి జరిగిన ప్రమాదం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో రాష్ట్రంలోని అనేక గిరిజన ఆశ్రమ పాఠశాలల్లో ఇలాంటి ఆహార వికటాలు, విద్యార్థుల మరణాలు జరిగాయి. పేదరికంలో ఉన్న గిరిజన తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు అన్నం, విద్య కోసం హాస్టళ్లపై ఆధారపడతారు. కానీ ఆ హాస్టళ్లలోని ఆహారం కలుషితం, శుభ్రత లోపం, నిల్వ సరఫరాలు (కాంట్రాక్టర్ల ద్వారా) నాణ్యత లేకపోవడం, వంట సిబ్బంది శిక్షణ లోపం, అధికారుల నిఘా లోపం, ఇవన్నీ సాధారణ సమస్యలు గా మారాయి.

ఆస్పత్రిలో విద్యార్థి, అంబులెన్స్ నుంచి దిగుతున్న విద్యార్థులు

వార్డెన్, HMల నిర్లక్ష్యానికి కారణం ఏమిటి?

సిస్టమిక్ లోపాలు, సరఫరాల్లో అవినీతి, రిమోట్ ఏజెన్సీ ప్రాంతాల్లో మానిటరింగ్ లోపం, సిబ్బందికి బాధ్యతా భావం లేకపోవడం. ఒక సంఘటన జరిగిన తర్వాత కేవలం షోకాజ్ నోటీసులు ఇచ్చి, ఫైల్‌లు మూసేస్తున్నారు. ఫలితం విద్యార్థుల ప్రాణాలు తృణప్రాయం అవుతున్నాయి.

మాజీ ఎమ్మెల్యే నాగులపల్లి ధనలక్ష్మి వంటి నాయకులు ప్రభుత్వాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించారు. “గిరిజన సంక్షేమం అనేది కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితం. విద్యార్థులు అనారోగ్యం, మరణాలు జరుగుతున్నా చర్యలు లేవు” అని ఆమె అన్నారు.

ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?

ఈ సంఘటన మరోసారి గిరిజన విద్యా సంక్షేమ వ్యవస్థలోని లోపాలను బయటపెట్టింది. ఆహార సరఫరాల్లో FSSAI నిబంధనలు కఠినంగా అమలు చేయాలి. రెగ్యులర్ ల్యాబ్ టెస్టింగ్, CCTV మానిటరింగ్, సిబ్బందికి శిక్షణ, కాంట్రాక్టర్లపై కఠిన చర్యలు అత్యవసరం. లేదంటే గిరిజన పిల్లల భవిష్యత్తు మరింత అంధకారమయం అవుతుంది.

ప్రభుత్వం ఇప్పుడైనా కళ్లు తెరిచి గిరిజన విద్యార్థులకు నాణ్యమైన ఆహారం, సురక్షిత వాతావరణం కల్పించాలి. లేదా... ఇలాంటి సంఘటనలు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. ఇది కేవలం ఒక పాఠశాల సమస్య కాదు. గిరిజన సమాజం మొత్తానికి జరుగుతున్న అన్యాయం.