ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు సక్రమంగా జరుగుతాయా?

ఎన్నికల సంఘంలోని ఇతర ఇద్దరు కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి.. గత పది నెలల్లో కనీసం 14 సందర్భాల్లో వివిధ నిర్ణయాలపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. తమకు తగిన సమాచారం ఇవ్వకుండానే కొన్ని నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నారని, ఓటర్ల జాబితాల నిర్వహణలో రాష్ట్ర స్థాయి అధికారుల పాత్రను తగ్గిస్తున్నారని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు సమాచారం.

ముఖ్యంగా ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియ (ఎస్‌ఐఆర్‌) వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది. కొత్త ఓటర్ల నమోదుకు ఉపయోగించే ఫారం-6లో చేసిన మార్పులపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. కొత్తగా ఓటరుగా నమోదు కావాలనుకునే వారు తమ కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు గత ఓటర్ల జాబితాల్లో ఉన్నాయా అనే వివరాలు సమర్పించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడినట్లు ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఈ మార్పులకు అవసరమైన అనుమతులు ఉన్నాయా లేదా అన్న అంశంపైనా ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.

ఓటర్ల జాబితాల డేటాను కేంద్రీకరించడం వల్ల రాష్ట్ర స్థాయి ఎన్నికల అధికారులు స్వతంత్రంగా పనిచేసే అవకాశం తగ్గుతోందన్న ఆందోళనలు కూడా వ్యక్తమయ్యాయి. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఎస్‌ఐఆర్‌ కింద తొలగించిన ఓటర్ల పేర్లకు సంబంధించిన అప్పీళ్ల వ్యవహారం మరో వివాదానికి కారణమైంది. న్యాయాధికారులు చేర్చిన పేర్లను తొలగించాలని కోరుతూ ఎన్నికల సంఘం తరఫున అప్పీళ్లు దాఖలు చేయడంపై కూడా ప్రశ్నలు వచ్చాయి.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ సహా ప్రతిపక్ష పార్టీలు జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై విమర్శలు గుప్పించాయి. ఎన్నికల సంఘం స్వతంత్రతను కాపాడాలని, ఓటర్ల హక్కులకు భంగం కలగకుండా చూడాలని డిమాండ్ చేశాయి. ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించాలన్న డిమాండ్లు కూడా వినిపించాయి.

అయితే, ఎన్నికల సంఘం ఈ ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది. ఎస్‌ఐఆర్‌కు సంబంధించిన నిర్ణయాలు కమిషన్ ఏకగ్రీవంగా తీసుకున్నవేనని స్పష్టం చేసింది. సెప్టెంబర్‌లో ముగ్గురు కమిషనర్లు సమావేశమై ఈ అంశాలపై చర్చించారు. ఓటర్ల జాబితాలోని వివరాలపై సందేహాలున్న వారి ఇళ్లకు బూత్ స్థాయి అధికారులు వెళ్లి పత్రాలు సేకరించేలా ప్రక్రియను సులభతరం చేసే చర్యలను కూడా ప్రకటించారు.

ఈ వివాదంపై అక్టోబర్ 5న సుప్రీంకోర్టు విచారణ చేపట్టింది. ఫారం-6లో చేసిన మార్పులకు సంబంధించిన రికార్డులను సమర్పించాలని ఎన్నికల సంఘాన్ని ఆదేశించింది. అయితే, విచారణ పూర్తయ్యే వరకు జ్ఞానేశ్ కుమార్‌ను సస్పెండ్ చేయాలన్న మధ్యంతర అభ్యర్థనను కోర్టు అంగీకరించలేదు.

ఐదు రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న సమయంలో ఈ పరిణామాలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. ఎన్నికల ప్రక్రియపై ప్రజలకు నమ్మకం కల్పించడం, ఓటర్ల హక్కులను పరిరక్షించడం, వివాదాలకు సంబంధించిన అంశాలపై స్పష్టత ఇవ్వడం ఎన్నికల సంఘానికి కీలకంగా మారాయి