గుర్తు, పార్టీ ముఖ్యం కాదు: మమతా బెనర్జీ

ఫేస్‌బుక్ లైవ్ ప్రసంగంలో, 71 ఏళ్ల మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఆవేశంగా ప్రసంగించారు. చంద్రమా భట్టాచార్య రాజీనామా తరువాత తానే స్వయంగా పార్టీ అధ్యక్ష బాధ్యతలు స్వీకరిస్తానని ప్రకటించారు. అదే సమయంలో కునాల్ ఘోష్, మదన్ మిత్రాలను రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శులుగా నియమించారు.

బెనర్జీకి దీర్ఘకాల సహచరురాలైన చంద్రమ, అనారోగ్య కారణాలతో సుబ్రతా బక్షి తప్పుకున్న తర్వాత జూన్‌లో తాత్కాలిక రాష్ట్ర అధ్యక్షురాలిగా నియమితులై, రాజీనామా చేసి ప్రతిపక్ష నాయకుడైన రీటాబ్రతా బెనర్జీ నేతృత్వంలోని ప్రత్యర్థి వర్గం నాయకులను కలిసిన కొన్ని గంటల తర్వాత ఈ సంస్థాగత పునర్వ్యవస్థీకరణ జరిగింది.

1998లో ఏర్పడినప్పటి నుంచి టీఎంసీ అత్యంత తీవ్రమైన సంస్థాగత సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. రీటాబ్రత నేతృత్వంలోని వర్గం తామే 'అసలైన' టీఎంసీ అని చెప్పుకుంటూ, ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) నుంచి గుర్తింపు కోరుతోంది.

ఈ వివాదం ఇప్పుడు శాసనసభను దాటి పార్టీ సంస్థ, కార్యాలయాలు, ముఖ్యంగా దాని ఎన్నికల చిహ్నమైన 'జోరా ఘాస్ ఫూల్' (గడ్డితో కూడిన రెండు పువ్వులు) వరకు విస్తరించింది. మమతా తన ప్రసంగంలో ఎక్కువ భాగం, తిరుగుబాటుదారులను భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) తరపున పనిచేస్తున్న 'ద్రోహులు'గా విమర్శించారు. రాజ్యాంగ సంస్థల ద్వారా తన పార్టీలో చీలిక సృష్టించడానికి కాషాయ పార్టీ ప్రయత్నిస్తోందని ఆమె ఆరోపించారు.

తమ వర్గం పార్టీ సంస్థ, చిహ్నంపై నియంత్రణను అనివార్యంగా నిలుపుకుంటుందనే విశ్వాసాన్ని ప్రదర్శించడానికి బదులుగా, పార్టీ తన క్షేత్రస్థాయి కార్యకర్తలను, ప్రజా మద్దతును నిలుపుకుంటే గుర్తు పార్టీ పేరు, కార్యాలయాలు తనకు ముఖ్యం కాదని వాదించారు.

"వారు గుర్తును తీసివేయవచ్చు, కానీ దానివల్ల ఏమీ ఫరవాలేదు" అని ఆమె అన్నారు. "ప్రజలు, టీఎంసీ కార్యకర్తలు ఆమోదించినదే అసలైన గుర్తు." ఒకవేళ ఈసీ పార్టీ గుర్తును ప్రత్యర్థి శిబిరానికి కేటాయించినా, తాను రాజకీయ పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తానని ఆమె ఇంకా చెప్పారు. "అవసరమైతే, నేను గుర్తును మెడలో వేసుకుని ప్రజల్లోకి వెళ్తాను," అని ఆమె అన్నారు.

ఏప్రిల్‌లో జరిగిన బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అవిభక్త టీఎంసీ సీట్ల సంఖ్య కేవలం 80కి పడిపోయినప్పటికీ, దాని ఓట్ల శాతం సుమారు 41 శాతంగా నిలిచింది. ఇది 207 సీట్లు గెలుచుకున్న బీజేపీ కంటే ఐదు శాతం తక్కువ.

"గుర్తును కోల్పోయే అవకాశం గురించి పదేపదే చేసిన ప్రస్తావనలు, కమిషన్ నిర్ణయాన్ని ముందుగా ఊహించడం కంటే, ఇటీవల వరకు మమతా బహిరంగంగా తోసిపుచ్చిన ఒక ఫలితానికి పార్టీ కార్యకర్తలను సిద్ధం చేసే ప్రయత్నంగానే ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి" అని రాజకీయ వ్యాఖ్యాత, రచయిత దేబాసిష్ చక్రవర్తి వ్యాఖ్యానించారు. ఆమె వ్యాఖ్యలు పార్టీ రాజకీయ చట్టబద్ధతను దాని సంస్థాగత ఆస్తుల నుంచి వేరు చేయడానికి ఆమె ప్రయత్నిస్తున్నట్లు సూచించాయి. పార్టీ బలం దాని ఎన్నికైన ప్రతినిధులు, కార్యాలయాలు లేదా గుర్తులో కాకుండా దాని కార్యకర్తలలో ఉందని ఆమె వాదించారు.

"నా నిజమైన ఆస్తులు నాయకులు కాదు. వారు కార్యకర్తలే," అని ఆమె అన్నారు. తిరుగుబాటు ఉన్నప్పటికీ తనతో ఉన్న పార్టీ కార్యకర్తలకు ధన్యవాదాలు తెలిపారు. చంద్రమ నిష్క్రమణ తర్వాత మరొక అధ్యక్షుడిని నియమించకుండా, రాష్ట్ర విభాగానికి స్వయంగా బాధ్యతలు స్వీకరించడం ద్వారా సంస్థాగత సంక్షోభం తీవ్రతను ఆమె అంగీకరించినట్లు కూడా కనిపించింది.

అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో పార్టీ ఓటమి తర్వాత పలువురు సీనియర్ నాయకులు ప్రత్యర్థి వర్గంలోకి ఫిరాయించిన సమయంలో, ఈ నిర్ణయం విశ్వసనీయ అనుచరులు కుంచించుకుపోయిందని సూచిస్తుంది. కోల్‌కతాలోని పార్టీ కార్యాలయం విషయంలో రెండు వర్గాల మధ్య శుక్రవారం (జూలై 3) నాటకీయ ఘర్షణ జరిగినప్పటికీ, పార్టీ సంస్థలు చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయని మమతా మద్దతుదారులకు భరోసా ఇచ్చేందుకు ప్రయత్నించారు.

తిరుగుబాటుదారుడైన రిటాబ్రత బెనర్జీ వర్గం పార్టీ కార్యాలయాన్ని స్వాధీనం చేసుకోగా, మమతా విధేయులు వారు వెళ్లే ముందు ప్రాంగణానికి తాళం వేశారని ఆరోపించడంతో రాజకీయ ప్రతిష్టంభన ఏర్పడింది. వ్యక్తులు ఒక రాజకీయ పార్టీని విడిచిపెట్టగలరని, కానీ దాని సంస్థలను స్వాధీనం చేసుకోలేరని వాదిస్తూ మమతా స్పందించారు.

"ఒక వ్యక్తి వెళ్ళిపోవచ్చు, కానీ ఒక సంస్థ వెళ్ళదు," అని ఆమె అన్నారు. అదే సమయంలో, కార్యాలయ లీజు ఒప్పందాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, దాని నియంత్రణపై ఉన్న వాదనలను ఆమె ఖండించారు. ప్రస్తుతానికి, టీఎంసీ నియంత్రణపై తక్షణ పోటీ ఎన్నికల సంఘం బహుశా న్యాయస్థానాల పరిధిలో ఉంది. కానీ, "చిహ్నాలను తీసివేయవచ్చు, కానీ ప్రజల మద్దతును కాదు" అని మమత పదేపదే నొక్కి చెప్పడం, ఆమె సుదీర్ఘ రాజకీయ పోరాటానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు సూచించింది.

ఒకవేళ సంస్థాగతంగా ఏదైనా ఎదురుదెబ్బ తగిలితే, దానిని పార్టీ అంతంలా కాకుండా, తన నాయకత్వంలో పార్టీ పునర్నిర్మాణానికి నాందిగా ఆమె అభివర్ణిస్తారు. తిరుగుబాటుదారుల వల్ల పెద్దగా ముప్పు లేదని మమత గతంలో పదేపదే చెప్పిన దానికి, శనివారం నాటి ఆమె సందేశం భిన్నంగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్నారు.

మే 4న జరిగిన ఎన్నికల ఓటమి, పలువురు ప్రముఖులు పార్టీ ఫిరాయించడంతో, ఆమె ప్రసంగాలు మరింత రక్షణాత్మక వ్యూహాన్ని సూచించాయి. పార్టీ భవిష్యత్తు దాని సంస్థాగత ఆస్తులపై కాకుండా, దాని కార్యకర్తలపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఆమె పదేపదే వాదించారు. ఫిరాయించిన వారిపై తనకు వ్యక్తిగత ద్వేషం ఏమీ లేదని చెప్పినప్పటికీ, వారిలో కొందరు ఒత్తిడికి లోనై అలా చేసి ఉండవచ్చని ఆమె సూచించారు.

“కొంతమందికి మోయడానికి భారాలు ఉండవచ్చు. కానీ నేను తలవంచను. నేను పోరాటం కొనసాగిస్తాను,” అని ఆమె ఈ చీలికను సంఖ్యాపరమైన పోటీగా కాకుండా నైతిక పోటీగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నంలో అన్నారు. మమత తిరిగి ప్రజాశక్తి వైపు పయనిస్తున్నారా? ప్రత్యర్థి శిబిరం చట్టసభ సభ్యులలో తమకున్న మద్దతు ద్వారా తమ చట్టబద్ధతను నిరూపించుకోవడానికి ప్రయత్నించింది.

అయితే, తిరుగుబాటుదారులు అధికారం కోసం పాకులాడుతున్నారని, కానీ తన వర్గం మాత్రం టీఎంసీ వ్యవస్థాపక నినాదమైన “మా, మతి, మనుష్” (తల్లి, మాతృభూమి, ప్రజలు)కు కట్టుబడి ఉందని మమత అన్నారు. “వారికి ఆస్తులు, కుటుంబాలు, సంపద, సామాను, భారాలు ఉన్నాయి,” అని ఆమె అన్నారు.

“కానీ మాకు కూడా ఒక కుటుంబం ఉంది. టీఎంసీ కుటుంబం అంటే మా, మతి, మనుష్ కుటుంబం.” ప్రస్తుతం జరుగుతున్న న్యాయపరమైన, సంస్థాగత పోరాటాల ఫలితం ఎలా ఉన్నప్పటికీ, ఉద్యమం గుర్తింపు మమతతోనే ఉందని పార్టీ కార్యకర్తలను ఒప్పించే లక్ష్యంతో ఈ వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు కనిపించాయి.

బెంగాల్‌లో లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు 1993లో పోలీసుల కాల్పుల్లో మరణించిన 13 మంది యూత్ కాంగ్రెస్ కార్యకర్తల జ్ఞాపకార్థం, జూలై 21న జరిగే తమ వార్షిక అమరవీరుల దినోత్సవ ర్యాలీని యథావిధిగా నిర్వహిస్తామని ఆమె ధృవీకరించారు.

సాంప్రదాయకంగా టీఎంసీ తన వార్షిక ర్యాలీని నిర్వహించే సెంట్రల్ కోల్‌కతా దాని పరిసర ప్రాంతాలలో భారతీయ న్యాయ సంహితలోని సెక్షన్ 163 కింద పోలీసులు నిషేధాజ్ఞలు విధించిన కొద్ది రోజులకే ఈ ప్రకటన వెలువడింది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక వార్షిక కార్యక్రమాన్ని ఆమె నిర్వహించకుండా నిరోధించడానికి రాష్ట్రంలోని బీజేపీ ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నంగా మమతా మద్దతుదారులు ఈ చర్యను అభివర్ణించారు.