పంజాబ్ లో సచిన్ పైలట్ వ్యూహం పనిచేసిందా?

మంగళవారం (సెప్టెంబర్ 15) కనిపించిన ఈ సమైక్య పోరాట పటిమ దృశ్యాలు దాదాపు గత ఐదేళ్ల కాలంలో కనిపించిన సందర్భాలు చాలా అరుదు. 10 రోజుల క్రితం రాష్ట్ర ఇన్‌చార్జ్‌గా నియమితులైన తర్వాత చండీగఢ్‌లో తొలిసారి పర్యటించిన సచిన్ పైలట్‌కు, కలహాలతో ఉన్న తన పంజాబ్ కాంగ్రెస్ సహచరులు ప్రదర్శించిన ఐక్యత, ఐక్యంగా ముందుకు సాగుతామన్న వారి గట్టి హామీ ఒక అసాధ్యమైన ఘనతగా అనిపించింది. ఆయనకు ముందు ఈ బాధ్యతలు చేపట్టిన భూపేష్ బఘేల్ సమయంలో ఇది ఊహకు అందనిదిగా తోచింది.

అన్ని విధాలుగా చూస్తే, పైలట్ తన మొదటి పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. అయినప్పటికీ, పంజాబ్ కాంగ్రెస్‌ను దాని అంతర్గత గందరగోళం నుంచి గట్టెక్కించి, మరో ఐదు నెలల్లో జరగనున్న రాష్ట్ర ఎన్నికలలో విజయ తీరానికి చేర్చడం అనేది, పోరాడుతున్న నాయకుల మధ్య ఒక రోజు పాటు తాత్కాలిక సంధి కుదర్చడం కంటే అతనికి మరింత కష్టతరమైన సవాలుగా అనిపించవచ్చు.

గత రెండు నెలలుగా, పంజాబ్ కాంగ్రెస్‌లోని అనైక్యత, క్రమశిక్షణారాహిత్యం, విద్వేషాలు ప్రతిరోజూ ఓ కార్యక్రమంగా మారాయి. మాజీ ముఖ్యమంత్రి చరణ్‌జిత్ సింగ్ చన్నీ, గురుదాస్‌పూర్ ఎంపీ సుఖ్‌జిందర్ రంధావా, పలువురు ఇతర పార్టీ నాయకులు రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు అమరీందర్ సింగ్ రాజా వారింగ్‌పై తమ అసమ్మతిని స్పష్టంగా తెలియజేశారు.

దీనికి ప్రతిగా, రాజా వారింగ్ తన నాయకత్వాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్న సహచరులను "ఆర్‌ఎస్‌ఎస్-కార్యకర్తలు"గా అభివర్ణించారు. ఈ ఆధిపత్య పోరులో రాజా వారింగ్‌కు బహిరంగంగా మద్దతు తెలిపిన అప్పటి రాష్ట్ర ఇన్‌చార్జ్ భూపేష్ బఘేల్‌ను జైలర్‌గా చూపిస్తూ పంజాబ్ అంతటా పోస్టర్లు, హోర్డింగ్‌లు వెలిశాయి.

వాటన్నింటినీ ప్రజల స్మృతి నుంచి చెరిపివేయడం ఇప్పుడు పైలట్ ముందున్న కర్తవ్యం. ఇది అంత సులభం కాదని పార్టీ నాయకులు అంగీకరిస్తున్నారు. మంగళవారం చండీగఢ్‌లో, రాజా వారింగ్, చన్నీలు ఇరువైపులా నిలబడగా పైలట్ నిరసన తెలిపినప్పుడు చూపిన సంఘీభావం, రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల కోసం టికెట్ల పంపిణీ, ప్రచార వ్యూహంపై చర్చలు ఊపందుకున్న వెంటనే అంతే వేగంగా విచ్ఛిన్నం కాగలదని వారు పేర్కొంటున్నారు.

"పైలట్‌కు ఇది ఖచ్చితంగా ఒక మంచి ఆరంభం. ఎందుకంటే ఇప్పటివరకు రాజా వారింగ్, బఘేల్ నిర్వహించే ఏ కార్యక్రమాన్నైనా దాదాపు సీనియర్ నాయకులందరూ బహిష్కరించేవారు. ఆయన అందరినీ ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడంలో సఫలమయ్యారు.

కానీ ఈ ఐక్యత ఎంతకాలం నిలుస్తుందో అనిశ్చితం... చీమా నివాసానికి పాదయాత్ర ప్రారంభించడానికి ముందు జరిగిన ధర్నాలో పైలట్‌కు, రాజా వారింగ్‌కు మధ్య కూర్చున్నప్పుడు చన్నీ ముఖంలో తీవ్రమైన అసంతృప్తి కనిపించింది. నిరసన ముగిసిన తర్వాత, వారు ఎవరి దారి వారు వెళ్ళిపోయారు. చన్నీ, రంధావా, రాజా వారింగ్‌లను కలిపి మీడియాతో మాట్లాడించేందుకు ఎలాంటి ప్రయత్నం జరగలేదు," అని చన్నీ వర్గానికి చెందిన ఒక సీనియర్ పార్టీ ఎమ్మెల్యే అన్నారు.

పంజాబ్‌లో పైలట్ తన జోక్యాన్ని ప్రారంభించడానికి ఎంచుకున్న అంశం కూడా ఏ పార్టీ నాయకుడూ దూరం కాలేని విధంగా ఉందని రాజకీయ పరిశీలకులు అంటున్నారు.

"పంజాబ్ ఇన్‌చార్జ్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత చండీగఢ్‌లో ఆయన తొలి పర్యటనను నిరసనగా మార్చడం ఒక తెలివైన ఎత్తుగడ. ఆయన కేవలం పార్టీ కార్యాలయానికి వెళ్లి ప్రజలను కలిసే సాధారణ కార్యక్రమంగా ఉండి ఉంటే, ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు హాజరయ్యేవారని నేను అనుకోను.

మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం గురించి చీమాను బహిరంగంగా నిలదీసి, ఆ కారణంగా పోలీసులు తనను వేధిస్తున్నారని మరణ వాంగ్మూలం ఇచ్చిన ఒక దళిత వ్యక్తి ఆత్మహత్య చేసుకున్న విషయాన్ని లేవనెత్తడానికి, తన తొలి పర్యటనను నిరసనగా మార్చాలని పైలట్ నిర్ణయించడం ద్వారా, ఏ కాంగ్రెస్ నాయకుడు కూడా దూరంగా ఉండలేని పరిస్థితిని కల్పించారు," అని గురు నానక్ దేవ్ విశ్వవిద్యాలయం మాజీ రాజకీయ శాస్త్ర ప్రొఫెసర్ జగ్రూప్ సింగ్ సెఖోన్ అన్నారు.

నిరసన ప్రదర్శన అంతటా, పార్టీ నాయకులు ఒకే మాట మీద నిలబడ్డారు. కేవలం చీమాకే కాకుండా పంజాబ్ ముఖ్యమంత్రి భగవంత్ మాన్ సొంత ప్రాంతమైన సంగ్రూర్ జిల్లాలో ఈ నెల మొదట్లో ఆత్మహత్య చేసుకున్న దళిత వ్యక్తి గుల్జార్ సింగ్‌కు న్యాయం చేయాలన్న తమ డిమాండ్‌ గురించే మాట్లాడారు.

“విషయం స్పష్టం, గుల్జార్ సింగ్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు… ఆయన ఎందుకు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారనేది విచారణ తర్వాత తెలిసేది, ఆయన తన మరణ వాంగ్మూలంలో (చీమా) పేరును ప్రస్తావించారు… ప్రభుత్వం బలవంతంగా అంత్యక్రియలు జరిపించిందని ఆయన బంధువులు అంటున్నారు. ఎఫ్‌ఐఆర్‌లో ఆర్థిక మంత్రి పేరు లేదు… ముఖ్యమంత్రి వీటన్నిటినీ ఒక చిన్న విషయంగా కొట్టిపారేయడం సిగ్గుచేటు,” అని పైలట్ అన్నారు.

దీని స్ఫూర్తితో, రాజా వారింగ్, చన్నీ కూడా తమ పత్రికా ప్రకటనలను సింగ్ ఆత్మహత్య దానితో ముడిపడి ఉన్న వివిధ సమస్యలపైనే కేంద్రీకరించారు. ప్రభుత్వ ఉదాసీనత, పంజాబ్ అంతటా చిట్టా (హెరాయిన్) ఇతర మాదకద్రవ్యాల విచ్చలవిడి వ్యాప్తి, క్షీణిస్తున్న శాంతిభద్రతలు, దళితుల దుస్థితి వంటి అంశాలపై మాట్లాడారు.

“సచిన్ పైలట్ నాయకత్వంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ మొత్తం ఒక మార్చ్ నిర్వహించింది. హర్పాల్ చీమా రాజీనామా చేయాలని, అతనిపై వెంటనే ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయాలని, అతడిని అరెస్టు చేయాలని మేము డిమాండ్ చేస్తున్నాము.

ఒక నిందితుడిని కాపాడినందుకు భగవంత్ మాన్ క్షమాపణ చెప్పాలి. ఇదే మా డిమాండ్, నేను ఇంతకంటే ఏమీ చెప్పను,” అని రాజా వారింగ్ అన్నారు. పైలట్ నాయకత్వంలో పార్టీ “ఐక్యంగా పోరాడుతుందని” చన్నీ హామీ ఇచ్చారు. మాన్ పాలనలో “గూండాయిజం, గ్యాంగ్‌స్టర్ చర్యలు, దోపిడీలు, రక్తపాతం వంటి వాతావరణానికి ముగింపు పలకడానికే” కాంగ్రెస్ వీధుల్లోకి వచ్చిందని మంగళవారం నాటి నిరసన చూపిస్తోందని ఆయన అన్నారు.

రాజా వారింగ్, చన్నీ-రంధావా కూటమి మధ్య జరుగుతున్న ఆధిపత్య పోరులో తటస్థ వైఖరి తీసుకున్న కొద్దిమంది పంజాబ్ యూనిట్ నాయకులలో ఒకరైన కాంగ్రెస్ ఎంపీ 'ది ఫెడరల్'తో మాట్లాడుతూ, “ఇది పార్టీ నిరసన పిలుపును ఏ నాయకుడూ విస్మరించలేని విషయం. ఈ రోజు పంజాబ్‌లో అతిపెద్ద సమస్య మాదకద్రవ్యాల వ్యసనం. ఆత్మహత్య చేసుకున్న వ్యక్తి ఈ విషయంపై ఆప్ ప్రభుత్వం నుంచి జవాబుదారీతనం కోరాడు.

అతను ఒక దళితుడు కూడా... రాష్ట్రానికి మొదటి దళిత ముఖ్యమంత్రి అయిన చన్నీ నిరసనలో పాల్గొనడానికి నిరాకరించగలరా, మాజీ ఉప ముఖ్యమంత్రి, మన అత్యంత సీనియర్ నాయకులలో ఒకరైన రంధావా దూరంగా ఉండగలరా?... అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఈ నాయకులు రేపటి నుంచి ఎలా పనిచేస్తారు.” వచ్చే ఏడాది ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఘనవిజయం సాధిస్తే రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఎవరు అవుతారనే ప్రశ్నే పార్టీలోని నాయకత్వ పోరుకు మూల కారణమని పార్టీలోని చాలామంది భావిస్తున్నారు.

"రాజా వారింగ్‌ను ఎవరూ కోరుకోవడం లేదు, కానీ హైకమాండ్ ఈరోజు ఏ ఒక్క నాయకుడినైనా ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిగా ప్రకటిస్తే, గతంలో తమ మధ్య విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ రాజా వారింగ్‌కు వ్యతిరేకంగా ఏకమైన వారు కూడా తమలో తామే పోట్లాడుకోవడం ప్రారంభిస్తారన్నది కూడా వాస్తవం.

అందుకే ఎన్నికల వరకు కొంత ఐక్యతను కాపాడుకోవడానికి సామూహిక నాయకత్వంలో ఎన్నికలకు వెళ్లాలని పార్టీ పట్టుబడుతోంది... ఈ వ్యూహం ఫలిస్తుందా లేదా అనేది పూర్తిగా వేరే విషయం, కానీ 'X, Y లేదా Z ముఖ్యమంత్రి అవుతారు' అని చెప్పడం కంటే ప్రస్తుతానికి ఇదే తక్కువ కష్టమైన ఎంపిక అని నేను భావిస్తున్నాను," అని రంధావాకు సన్నిహితుడిగా భావించే ఒక మాజీ పార్టీ ఎమ్మెల్యే అన్నారు.

ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిని ప్రకటించడానికి కాంగ్రెస్ నిరాకరించడం దాని అంతర్గత ఆధిపత్య పోరును అదుపులో ఉంచగలదని, కానీ అది పార్టీకి ఎన్నికల పరంగా సహాయపడకపోవచ్చని సెఖోన్ అభిప్రాయపడ్డారు.

పంజాబ్‌లో, ముఖాలకే ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. దశాబ్దాలుగా, కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వస్తే కెప్టెన్ అమరీందర్ సింగ్ ముఖ్యమంత్రి అవుతారని, అకాలీ దళ్ అధికారంలోకి వస్తే ప్రకాష్ సింగ్ బాదల్ అవుతారని రాష్ట్ర ప్రజలకు తెలుసు. ఇప్పుడు ఆ శకం ముగిసింది.

బాదల్ ఇప్పుడు లేరు, అకాలీ దళ్ మనుగడ కోసం పోరాడుతోంది. కెప్టెన్ బీజేపీలోకి ఫిరాయించి, తన ఉనికిని అప్రస్తుతం చేసుకున్నారు. ఇప్పుడు ఆమ్ ఆద్మీ పార్టీ (AAP) ముఖంగా భగవంత్ మాన్ ఉండగా, కాంగ్రెస్ ముఖం ఎవరనేది పంజాబీలు అయోమయంలో పడ్డారు.

ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిని ప్రకటించకుండా, కాంగ్రెస్ ఎంత హడావిడి చేసినా, మంచి ప్రచారం చేసినా, రాష్ట్రంలో గెలవడానికి అది సరిపోకపోవచ్చు."అని సెఖోన్ అన్నారు.

ఈ ప్రశ్నను పరిష్కరించడమే పైలట్‌కు తదుపరి పరీక్ష కావచ్చు, ఎందుకంటే ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న కొద్దీ పంజాబ్‌లోని వివిధ వర్గాల నాయకుల నుండే కాకుండా, కాంగ్రెస్ నాయకత్వాన్ని ఎవరు నడిపిస్తున్నారో తెలుసుకోవాలనే ప్రజల నుంచి కూడా ఒత్తిడి పెరగడం ఖాయమని పార్టీ అంతర్గత వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

అందువల్ల, మంగళవారం నాటి నిరసన కాంగ్రెస్‌కు మంచి ప్రచారం కల్పించి ఉండవచ్చు, కానీ ఇది ఇంకా "మంచి ప్రారంభం సగం పని పూర్తి అయినట్లు" కాకపోవచ్చు.