విలవిల్లాడుతున్న కడప అరటి రైతులు

పులివెందుల, లింగాల, వేముల, సింహాద్రిపురం, కాశీనాయన, మైదుకూరు, కొండాపురం తదితర మండలాల్లో జి-9 (గ్రాండ్ నైన్) రకం అరటి విస్తృతంగా సాగవుతోంది. ఎకరానికి సుమారు రూ. 1.50 లక్షలు పెట్టుబడి పెట్టి 15 నుంచి 20 టన్నుల దిగుబడి సాధించినా, ప్రస్తుత ధరల వద్ద కూలీ ఖర్చు, రవాణా ఖర్చు కూడా రాకపోతున్నదని రైతులు చెబుతున్నారు. కొందరు కోత ఖర్చు కూడా రాదని తోటలోనే పంటను వదిలేస్తున్నారు.

ధరలు ఎందుకు పడిపోయాయి?

హార్టికల్చర్ శాఖ అధికారుల ప్రకారం ఒకేసారి పెద్ద ఎత్తున పంట మార్కెట్‌కు చేరడం, స్థానికంగా డిమాండ్ తగ్గడం, ఎగుమతులు మందగించడం ప్రధాన కారణాలు. గల్ఫ్ దేశాలకు అరటి ఎగుమతులు గతంలో ధరలను పెంచేవి. అయితే రవాణా అంతరాయాలు, కొనుగోలుదారుల తగ్గుదలతో స్థానిక మార్కెట్లలో సరఫరా పెరిగి ధరలు కుప్పకూలాయి. చల్లని నిల్వ సౌకర్యాలు లేకపోవడంతో రైతులు వెంటనే అమ్మకం చేయాల్సి రావడం మరో కారణం.

లింగాల మండలానికి చెందిన ఒక రైతు “కొన్ని నెలల క్రితం ధర బాగుంది. ఇప్పుడు కిలోకు ఏడు రూపాయలు కూడా రావడం లేదు. లీజు డబ్బు, ఎరువులు, కూలీలు చెల్లించి చూస్తే నష్టమే మిగులుతోంది” అని చెప్పారు. పులివెందుల ప్రాంత రైతులు గతంలో కూడా ఇలాంటి పతనాలు ఎదుర్కొన్నట్లు గుర్తు చేస్తున్నారు.

గతంలో ఏం జరిగింది?

2025 నవంబర్-డిసెంబర్‌లో ధరలు టన్నుకు రూ. 2,000–3,000 స్థాయికి పడిపోయి రైతులు పంటను పశువులకు వేయాల్సి వచ్చిన సందర్భాలున్నాయి. 2026 ఫిబ్రవరిలో పెళ్లిళ్ల సీజన్, ఎగుమతుల పెరుగుదలతో టన్నుకు రూ. 25,000 వరకు ధర పెరిగి కాస్త ఉపశమనం కలిగింది. అయితే కొద్ది వారాల్లోనే మళ్లీ పతనం మొదలైంది. రైతు సంఘాలు అప్పుడు మార్క్‌ఫెడ్ ద్వారా కొనుగోలు, టన్నుకు కనీస మద్దతు ధర, ఎకరానికి నష్టపరిహారం కోరినా స్థిరమైన మద్దతు అందలేదని రైతుల ఫిర్యాదు.

ప్రస్తుతం రైతులు ప్రభుత్వం నుంచి తక్షణ కొనుగోలు, ధర స్థిరీకరణ నిధి విడుదల, చల్లని నిల్వ కేంద్రాల ఏర్పాటు, పంట బీమా మొత్తాల త్వరిత చెల్లింపు కోరుతున్నారు. హార్టికల్చర్ శాఖ అధికారులు పరిస్థితిని పరిశీలిస్తున్నామని, మార్కెట్ పరిస్థితులను బట్టి చర్యలు సూచిస్తామని చెబుతున్నారు.

అరటి కడప జిల్లా ప్రధాన వాణిజ్య పంట. ధరలు ఇలాగే కొనసాగితే లీజు రైతులు తీవ్ర రుణభారంలో కూరుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని రైతు నాయకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.