నిల్వలు ఉన్నాయి.. అయినా బియ్యం ధరలు ఎందుకు పెరుగుతున్నాయి?

దేశవ్యాప్తంగా బియ్యం ధరలు పెరుగుతుండటంతో సామాన్యులపై భారం పడుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సోనామసూరి, బీపీటీ వంటి సన్నరకాలు కిలో రూ.60 నుంచి రూ.80 వరకు చేరాయి. బాస్మతి కిలో రూ.100 దాటింది. అయితే ప్రభుత్వ నిల్వలు రికార్డు స్థాయిలో ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ధరల పెరుగుదలకు ప్రభుత్వం ఎంతవరకు బాధ్యత వహించాలన్న చర్చ మొదలైంది.

అఖిల భారత సగటు రిటైల్ ధర సుమారు రూ.43 కిలో ఉంది. కానీ దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ప్రీమియం రకాలు బాగా పెరిగాయి. కేంద్రం ఇటీవల ‘భారత్ రైస్’ను కిలో రూ.29కు విక్రయించడం ప్రారంభించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఆగస్టు నుంచి రైతుబజార్లు, మిల్లర్ల కౌంటర్ల ద్వారా నాణ్యమైన బియ్యాన్ని కిలో రూ.50–52కు అందిస్తోంది. ఒక కుటుంబానికి 10 కిలోలు పరిమితి.

ధరలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలు

మొదటిది వాతావరణం. ఈ ఏడాది వర్షపాతం తక్కువగా ఉంది. దక్షిణాదిలో లోటు మరింత ఎక్కువ. గతేడాది రికార్డు స్థాయిలో 154 మిలియన్ టన్నులు ఉత్పత్తి అయింది. ఈ ఏడాది 10 మిలియన్ టన్నులు తగ్గవచ్చని అంచనా.

రెండోది ఎగుమతి డిమాండ్. పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల తర్వాత పలు దేశాలు ఆహార భద్రత కోసం ఎక్కువగా కొనుగోలు చేశాయి.

మూడోది ప్రభుత్వ విధానాలు. ఎఫ్‌సీఐ సేకరణ, పీడీఎస్ సరఫరా, ఇథనాల్ కోసం బియ్యం మళ్లింపు మార్కెట్‌ను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.

సెప్టెంబరు 1 నాటికి ప్రభుత్వ నిల్వలు 59.6 మిలియన్ టన్నులు ఉన్నాయి. లక్ష్యం కేవలం 10.3 మిలియన్ టన్నులు. అంటే భౌతిక కొరత లేదు. అయినా ధరలు పెరగడం వల్ల మార్కెట్ అంచనాలు, రకాల వ్యత్యాసం, ఎగుమతులు ప్రధాన కారణాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.

ఒక వైపు నిత్యావసరాల ధరల నియంత్రణ ప్రభుత్వ బాధ్యత అని వినియోగదారులు, విపక్షాలు చెబుతున్నారు. నిల్వలు పుష్కలంగా ఉన్నప్పుడు ధరలు పెరగడం సరఫరా విధానంలో లోపం అని వారి వాదన. మరోవైపు వర్షం, అంతర్జాతీయ డిమాండ్ ప్రభుత్వం చేతుల్లో లేవని, రైతులకు మంచి ధర రావాలంటే మార్కెట్ కొంత పెరగడం సహజమని మద్దతుదారులు చెబుతున్నారు.

ప్రస్తుతం కేంద్రం, రాష్ట్రం రెండూ తక్కువ ధరకు బియ్యం అందించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి. కానీ బహిరంగ మార్కెట్‌లో ధరలు ఇంకా తగ్గలేదు. కొత్త పంట అక్టోబరు-నవంబరులో వచ్చే వరకు ధరలు స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉందని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు.